ส่ิงใดไม่เที่ยง (คือมีการเปลี่ยนแปลงได้) สิ่งนั้นเป็นทุกข์

ทำไมส่ิงที่ไม่เที่ยง จึงเป็นทุกข์? ทุกข์ นี้ไม่ใช้ ทุกข์กาย ทุกข์ใจ แต่เป็น เพราะว่ามันทนอยู่ไม่ได้ ยึดเอาแน่เอานอนไม่ได้ นี่คือทุกข์

สิ่งที่เอาแน่เอานอนไม่ได้นั่นแหล่ะ เป็น “อนัตตา”

มีสิ่งใดบ้างที่เป็นอนัตตา?

สัพเพธัมมาอนัตตา

ธรรมทั้งหลายเป็นอนัตตา คือธรรมทั้งหลายฝ่ายสมมุติ (สังขตธรรม) ได้แก่ รูปเวทนาสัญญาสังขารและวิญญาณ ก็คือ ขันธ์ห้าทั้งหมด ก็คือ ร่างกายเรา บ้านเรา รถเรา เพื่อเรา ความคิดเรา ความเห็นเรา ตัวเรา จิตของเรา ทั้งหมดเป็นอนัตตา

ดังนั้น คำว่า “อนัตตา” เป็นเพียง “คุณสมบัติ” ของสิ่งต่างๆ เช่น “นายสมชาย มีผิวขาว รูปร่างสันทัด จบการศีกษาชั้นปริญญาตรี เป็นอนัตตา มีความเชียวชาญในการพูด” เป็นต้น

ส่ิงที่เป็นอนัตตา เราจะต้องมีความเห็นว่า

1. นั่นไช่เรา
2. นั่นไม่ใช่เป็นเรา
3. นั่นไม่ใช่ตัวตนของเรา

เห็นได้อย่างนี้ เรียกว่า “ไม่เพลิน” เป็นผู้มีสติ

1. ปล่อย อกุศลธรรม ทั้งหลาย มีจิต วิตกวิจาร(คิด) แต่เรื่องที่เป็นกุศล จึงจะได้ สมาธิระดับที่ ๑
2. ปล่อย เรื่องความคิดทั้งหลายแหล่ที่เป็นกุศล ให้คิดเรื่องเดียว จึงจะได้ สมาธิระดับที่ ๒
3. ปล่อย ความปีติ ที่ได้จากสมาธิ มีแต่อุเบกขาอย่างเดีย จึงจะได้ สมาธิระดับที่ ๓
4. ปล่อย ความสุขที่มีในอุเบกขานั้นซะ จึงจะได้ สมาธิระดับที่ ๔
5. ปล่อย รูปทั้งหมด ก็ได้สมาธิในขั้นอรูป ขึ้นไป

หลักการของ พระพุทธเจ้า ก็คือ ย่ิงมีน้อยยิ่งดี

น้อยที่สุดที่ใครๆพึงมีได้ในระบบสังสารวัฎนี้ ก็คือ ๒ ขันธ์ ได้แก่ สังขารและวิญญาณ โดย สัญญา/รูป/เวทนา ดับหมด อันนี้ได้แก่สมาธิขั้นสูงที่เรียกว่า “สัญญาเวทยิตนิโรธสมาบัติ” ผู้ที่เข้าสมาธิขั้นนี้ได้ คือ ญาญีภิกษุผู้ฉลาด

ในอานาปนสติสูตร ก็ไม่ได้บอกให้ลืมตา หรือ หลับตา

ตอนก่อนตรัสรู้ระหว่างที่นั่งอยู่ใต้ต้นไม่โพธิ์ ก็ไม่ได้เคยบอกว่า นั่งหลับตา หรือ ลืมตา

สอนสาวก ก็ไม่ได้ ฟันธงลงไปว่า ให้หลับตาหรือลึมตา

มีแต่บอกให้ทำสมาธิในอริยบททั้งสี่ คือ ยีน เดิน นั่ง นอนตื่น และก่อนนอนหลับ

จงมีสติอยู่ในกาย ตลอดเวลา ยืนเดินนั่งนอน ลีมตาหรือหลับตา พูด หรือ นิ่ง

นายกองค์การบริหานส่วนตำบลดอนหายโศกได้หมดวาระลง และจะมีการเลือกตั้งใหม่ ในวันที่ 6 กันยายนนี้

ตั้งแต่เดือนสิิงหาคมที่ผ่านมา ก็ได้มีผู้เข้าสมัครรับเลือกตั้งเป็น นายก อบต. ดอนหายโศก ทั้งหมด 3 คณะ แต่ละคณะ ก็เร่งหาเสียงมาตั้งแต่ ต้นเดือนสิงหาคม

ในการหาเสียงของผู้สมัครฯ ทั้ง 3 คณะ ก็ได้มีการใช้เครื่องขยายเสียงตามหมู่บ้านต่าง ๆ บ้าง ทำให้เสียงดังกล่าวได้เข้ามาถึงว้ดป่าดอนหายโศกบ้าง

ข้อมูลที่ทางวัดได้รับเกี่ยวกับผู้สมัครทั้ง 3 หมายเลข มีดังนี้คือ

เบอร์ 1: ธรรมอันเอก คือ “อานาปานสติ”;  อันบุคคลเจริญแล้วทำให้มาแล้ว จะมีผลใหญ่มีอานิสงส์ใหญ่ มีอมตะ เป็นปริโยสาน

เบอร์ 2: ทูตทั้งสอง คือ “สมถ” และ “วิปัสสนา”; ซึ่งเมื่อเจริญทำให้มาแล้ว จะมีการแทงตลอดซึ่งธาตุเป็นเอนก

เบอร์ 3: ปฏิปทาเป็นทีสบายต่อการบรรลุนิพพาน คือ “สิ่งใดไม่เที่ยง”, “สิ่งนั้นเป็นทุกข์”, “สิ่งใดเป็นทุกข์สิ่งนั้นเป็นอนัตตา” สิ่งนั้นจึง ควรเห็นว่า “นั้นไม่ใช่เรา” “นั้นไม่ใช่เป็นเรา” “นั้นไม่ใช่ตัวตนของเรา”

เรื่องนี้ พระพุทธเจ้า ได้ตรัสไว้แล้วว่า

แม้อยู่ในหมู่บ้านอันเกลื่อนกล่นไปด้วยภิกษุ ภิกษุณี อุบาสก อุบาสิกาทั้งหลาย, ด้วยพระราชา มหาอำมาตย์ของพระราชาทั้งหลาย, ด้วยเดียรถีย์ สาวกของเดียรถีย์ทั้งหลาย ก็ตาม; ถึงกระนั้น ภิกษุนั้นเราก็เรียกว่า ผู้มีการอยู่อย่างอยู่ผู้เดียวโดยแท้.ข้อนั้นเพราะเหตุไรเล่า? ข้อนั้นเพราะเหตุว่าตัณหานั่นแล เป็นเพื่อนสองของภิกษุนั้น ตัณหานั้น อันภิกษุนั้นละ เสียได้แล้ว เพราะเหตุนั้น ภิกษุนั้นเราจึงเรียกว่า ผู้มีการอยู่อย่างอยู่ผู้เดียว,

ภิกษุ ท. ! ภิกษุประกอบด้วยธรรม ๖ ประการ ย่อมเป็นผู้มากไปด้วยสุขและโสมนัส ในทิฏฐธรรมเทียว ; และการกำเนิดของเธอนั้น จักเป็นการปรารภเพื่อความสิ้นไปแห่งอาสวะด้วย. ธรรม ๖ ประการ เหล่าไหนเล่า ?

ภิกษุ ท. ! ธรรมหกประการคือ ภิกษุในกรณีนี้ : -

1. เป็น ธัมมาราโม ( มีธรรมเป็นที่มายินดี ) ;
2. เป็น ภาวนาราโม ( มีการเจริญภาวนาเป็นที่มายินดี ) ;
3. เป็น ปหานาราโม ( มีการละกิเลสเป็นที่มายินดี ) ;
4. เป็น ปวิเวการาโม ( มีความสงัดจากโยคธรรมเป็นที่มายินดี ) ;
5. เป็น อัพ์ยาปัชฌาราโม ( มีธรรมอันไม่เบียดเบียนเป็นที่มายินดี ) ;
6. เป็น นิปปปัญจาราโม ( มีธรรมอันไม่ทำความเนิ่นช้าเป็นที่มายินดี ).

ภิกษุ ท. ! ภิกษุประกอบด้วยธรรม ๖ ประการ เหล่านี้แล ย่อมเป็นผู้มากไปด้วยสุขและโสมนัส ในทิฏฐธรรมเทียว ; และการกำเนิดของเธอนั้น จักเป็นการปรารภเพื่อความสิ้นไปแห่งอาสวะด้วย.

- ฉกฺก. อํ. ๒๒/๔๘๐/๓๔๙.

พระพุทธเจ้าไม่เคยตรัสสอนว่าไม่ให้มีบุตรหรือให้มีบุตร คือไม่ฟันธงลงไปว่ามีดี หรือไม่มีดี โดยพุทธวัจนะ มีแต่ตรัสเรื่องเกี่ยวกับหน้าที่ ที่เมื่อเป็นลูก หรือ เป็นมารดาบิดา ต้องมีหน้าทีต่อกันอย่างไร

แล้วสำหรับผู้ที่ยังไม่มีบุตร จะพิจารณาอย่างไรโดยใช้หลักพุทธวัจนะ ว่าจะมีลูกหรือไม่?

ง่าย ๆ ดังนี้ว่า

ไม่ควรมีบุตรเพราะเหตุสักว่า

• หวังว่าลูกจะเลี้ยงเราตอบ
• ได้เล่นกับลูกสนุกสนานตอนที่ลูกยังเป็นเด็ก
• มีลูกไว้ใช้งาน
• หวังว่าจะมอบสมบัติให้ลูกไว้ดูแลรักษาต่อ

ที่ไม่ควรมีด้วยเหตุนั้นเพราะว่า

• ลูกอาจจะตายก่อนเรา
• ลูกอาจจะติดยาเสพติด
• ลูกอาจโตมาไม่เป็นที่รักที่พอใจของเรา

มีความเสี่ยงเพราะความไม่เที่ยงของสังสารวัฎ

ถ้าจะมีลูกควรมีลูกด้วยเหตุดังนี้คือ

• มีความสุขที่เกิดจากการเป็นผู้ให้
• มีความสุขที่เกิดจากการเป็นผู้อุปการะผู้อื่นก่อน
• มีความสุขที่ทำให้เกิดหิริโอตัปปะ ความรู้สึกผิดชอบชั่วดี
• มีความสุขที่เกิดจากความรักความเมตตา
• เป็นนิมิต(เครื่องหมาย) ของการทำความดีเพิ่มขึ้น

เพราะเหตุใดเล่า?

• เพราะความสุขนั้นเป็นความสุขที่เกิดจากในภายใน
• เป็นความสุขที่พระพุทธเจ้าให้เสพ
• มีความเปลื่ยนแปลงไปเป็นอย่างอื่นได้น้อยกว่า อันเนื่องมาจากป้จจัยภายนอก

อาตมาเคยเห็นผู้ชายบางคน หลังแต่งงานก่อนมีลูก ทำตัวผิดศีล กินเหล้าเมาเบียร์ แต่พอมีลูกเท่านั้น เปลี่ยนเป็นคนละคนเลย ขยันทำมาหากิน เลิกอบายมุขทุกอย่าง

ในขณะเดียวกัน ก็เคยเห็นผู้ชายที่เป็นอย่างตรงกันข้ามเป๊ะเลย คือพอมึลูกปุ๊ป ก็เริ่มสัมมะเรเทเมา ออกนอกลู่นอกทาง ไม่เอาลูกเมีย

การทำความดีมันมาจากข้างใน ไม่ใช่ข้างนอก “คนดีทำความดีง่ายอยู่แล้ว” โดยมี “ใจเป็นใหญ่ใจเป็นประทาน” หมายความว่า คนเราจะเริ่มทำความดีน่ะ ไม่ต้องรอให้มีลูกหรอก เริ่มทำได้เลย ถ้าต้องรอนั่นรอนี่ อันนี้เป็นข้ออ้างของกิเลส อย่าไปหลงเชื่อมัน

ส่วนผู้ที่มีบุตร/บุตรีอยู่แล้ว ควรทำอย่างไร?

ก็ให้ทำหน้าที่ของมารดาบิดาดังนี้คือ

1. ห้ามเสียจากบาป
2. ให้ตั้งอยู่ในความดี
3. ให้ศีกษาศิลปะ
4. ให้มีคู่ครองที่สมควร
5. มอบมรดกให้ตามเวลา

ภิกษุทั้งหลาย สังขารทั้งหลายมีความเสื่อมไปเป็นธรรมดา พวกเธอทั้งหลายจงถึงพร้อมด้วยความไม่ประมาทเิถิด

ไม่ประมาท = มีสติ มีพุทธวัจนะ สนับสนุนสิ่งนี้คือ

ตอนที่พระพุทธเจ้่าตรัสรู้ธรรมแล้วไม่นาน หลังจากที่ตัดสินใจแล้วว่าจะสั่งสอนสัตว์ทั้งหลายและพบว่า “สติปัฏฐาน” เป็นทางเดียวที่จะช่วยเหลือปวงสัตว์ได้ ทำให้ สหัมบดีพรหม ลงมาอนุโมทนากันพระพุทธเจ้า ดังนี้ว่า

ครั้งหนึ่ง ที่ตำบลอุรุเวลา ใกล้ฝั่งแม่น้ำเนรัญชราที่ต้นไทรเป็นที่พักร้อนของเด็กเลี้ยงแพะ เมื่อเราแรกตรัสรู้ได้ใหม่ ๆ, ความปริวิตกแห่งใจได้เกิดขึ้นแก่เรา ขณะเข้าสู่ที่พักกำบังหลีกเร้นอยู่, ว่า “นี่เป็นหนทางเครื่องไปทางเดียว เพื่อความบริสุทธิ์หมดจดของสัตว์ทั้งหลาย, เพื่อก้าวล่วงเสียซึ่งความโศกและปริเทวะ เพื่อความตั้งอยู่ไม่ได้แห่งทุกข์และโทมนัส เพื่อบรรลุญายธรรม เพื่อทำพระนิพพานให้แจ้ง ทางนี้ คือ สติปัฏฐานสี่

ลำดับนั้น สหัมบดีพรหมรู้ปริวิตกในใจของเราจึงอันตรธานจากพรหมโลก มาปรากฏอยู่เฉพาะหน้าเรา รวดเร็วเท่าเวลาที่บุรุษแข็งแรงเหยียดแขนออกแล้วงอเข้า เท่านั้น. ครั้งนั้นสหัมบดีพรหมทำผ้าห่มเฉวียงบ่า น้อมอัญชลีเข้ามาหาเรา แล้วกล่าวกะเราว่า “อย่างนั้นแล พระผู้มีพระภาค ! อย่างนั้นแล พระสุคต ! ฯลฯ นั่นเป็นทาง ๆ เดียว เพื่อความบริสุทธิ์หมดจดของสัตว์ทั้งหลาย,เพื่อก้าวล่วงเสียได้ซึ่งความโศกและปริเทวะ ฯลฯ เพื่อทำนิพพานให้แจ้ง”

ความงดงามในเบื้องต้น : “สติปัฎฐาน” คือทางเดียว เมื่อก่อนเริ่มสั่งสอน

ความงดงามในเบื้องปลาย : “ไม่ประมาท” คือสรุปจบตอนสุดท้าย

ความงดงามในท่ามกลาง : คือที่อยู่ระหว่างนั้นทั้งหมด (ตลอด 44 ปี กับ 10 เดือน)

ในรายการนี้มีช่่วงเวลาที่เรียกว่า “ถามโลกตอบธรรม” ซึ่งในช่วงหนี่งปีกว่าที่ผ่านมา ท่านพระอาจารย์คึกฤทธิ์ โสตฺถิผโล จากวัดนาป่าพง ได้ไปออกรายการอยู่เป็นประจำ และในขณะนี้ ท่านพระอาจารย์ได้ให้ อาตมา – พระไพบูลย์ อภิปุณฺโณ – ไปออกรายการแทน

เพราะฉะนั้น ท่านผู้อ่านทั้งหลายก็สามารถติดตามฟังเรื่องเกี่ยวกับธรรมที่แท้และเป็นสากลได้ตามรายละเอียดดังนี้

วิทยุ 106FM รายการ ศันสนีย์สนทนา เวลา 0500 – 0530 น. วันจันทร์ – ศุกร์

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๕ ประการนี้ เป็นเหตุให้อายุยืน ๕ ประการเป็นไฉน คือ

(๑) บุคคลย่อมเป็นผู้ทำความสบายแก่ตนเอง ๑

(๒) รู้จักประมาณในสิ่งที่สบาย ๑

(๓) บริโภคสิ่งที่ย่อยง่าย ๑

(๔) เป็นผู้มีศีล ๑

(๕) มีมิตรดีงาม ๑

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๕ ประการนี้แล เป็นเหตุให้อายุยืน ฯ

อีกนัยยะหนึ่ง

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๕ ประการนี้ เป็นเหตุให้อายุยืน ๕ ประการเป็นไฉน คือ

(๑) บุคคลเป็นผู้ทำความสบายแก่ตนเอง ๑

(๒) รู้จักประมาณในสิ่งที่สบาย ๑

(๓) บริโภคสิ่งที่ย่อยง่าย ๑

(๔) เป็นผู้เที่ยวในกาลสมควร ๑

(๕) เป็นผู้ประพฤติเพียงดังพรหม ๑

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๕ ประการนี้แล เป็นเหตุให้อายุยืน ฯ

อันนี้จะสังเกตุได้ว่ามีส่วนที่เกี่ยวข้องกับการเดินจงกรมอยู่ข้อหนึ่งคือเรื่องของ “การย่อยอาหารได้ง่าย” ลองสังเกตุจาก หลวงตามหาบัว ท่านเดินจงกรมมาก และ ฉันอาหารน้อย ปีนี้ก็อายุ 96 แล้วกำลังสงเคราะห์โลกด้วยการสร้างโรงพยาบาลศูนย์อุดรธานี สาธุฯ พ่อแม่ครูอาจารย์

Just as mountains of solid rock,

Massive, reaching to the sky,

Might draw together from all sides,

Crushing all the four quarters –

So aging and death come

Rolling over living beings –

Khattiyas, brahmins, vessas, suddas,

Outcasts and scavengers:

They Spare none along the way

But come crashing everything.

There’s no hope there for victory

By elephant troops, chariots, and infantry.

One can’t defeat them by subterfuge,

Or buy them off by means of wealth.

Therefore a person of wisdom here,

Out of regard for his own good,

Steadfast, should settle faith

In the Buddha, Dhamma, and Sangha.

When one conducts oneself by Dhamma

With body, speech, and mind,

They praise one here in the present life,

And after death one rejoices in heaven.

ภูเขาใหญ่แล้วด้วยศิลา

จดท้องฟ้า

กลิ้งบดสัตว์มาโดยรอบทั้ง ๔ ทิศ

แม้ฉันใด ชราและมัจจุก็ฉันนั้น

ย่อมครอบงำสัตว์ทั้งหลาย

คือ พวกกษัตริย์ พวกพราหมณ์ พวกแพศย์พวกศูทร

พวกจัณฑาล และ คนเทมูลฝอย

ไม่เว้นใครๆไว้เลย

ย่อมย่ำยีเสียสิ้น ณ ที่นั้น

ไม่มียุทธภูมิสำหรับพลช้าง พลม้า

ไม่มียุทธภูมิสำหรับพลรถ ไม่มียุทธภูมิสำหรับพลราบ

และไม่อาจจะเอาชนะแม้ด้วยการรบด้วยมนต์

หรือด้วยทรัพย์

เพราะฉะนั้นแล บุรุษผู้เป็นบัณฑิตมีปัญญา

เมื่อเล็งเห็นประโยชน์ตน

พึงตั้งศรัทธาไว้

ในพระพุทธเจ้า ในพระธรรมและในพระสงฆ์

ผู้ใดมีปรกติประพฤติธรรม

ด้วยกาย ด้วยวาจา หรือด้วยใจ

บัณฑิตทั้งหลายย่อมสรรเสริญผู้นั้น ในโลกนี้นั่นเทียว

ผู้นั้นละโลกนี้ไป ย่อมบันเทิงในสวรรค์

– SN3:25; I100-102 (224-29)