download ได้ที่นี่ (คลิ๊กขวาแล้ว save as..)

http://www.archive.org/download/Puredhamma_Podcast/PuredhammaPodcastEpisode17.mp3

ฟัง online ได้ที่นี่ (แล้วคลิก ตอนที่ 17)

http://www.archive.org/details/Puredhamma_Podcast

แต่เมื่อวางขันธ์ห้าได้หมด
จึงจะเห็นว่านิพพานไม่ใช่ อนัตตา

ผู้ที่เห็นขันธ์ห้าโดยความเป็นอัตตาอยู่
ย่อมเห็นนิพพานเป็นอัตตา ;

แต่เมื่อวางขันธ์ห้าได้หมด
จึงจะเห็นว่านิพพานไม่ใช่ อัตตา

อนัตตาเป็นแค่คุณสมบัติของสิ่งของต่างๆ (รวมทั้งคนสัคว์ด้วย)

คนที่มีความเห็นว่านิพพาน เป็นอนัตตา ก็ถูกของเขา
เพราะเขายังยึดขันธ์ห้าโดยความเป็นอนัตตา

คนที่มีความเห็นว่านิพพานเป็นอัตตา ก็ถูกของเขา
เพราะเขายังยึดขันธ์ห้าโดยความเป็นอัตตา

แล้วนิพพานเป็น “สภาวะ” อะไรกันแน่?

นิพพานคือความดับไม่ เหลือแห่งทุกข์; แต่ “สภาวะ” ยังเป็นความทุกข์อยู่ เพราะ ยังมีการเปลี่ยนแปลงได้, ทำไมยังมีการเปลี่ยนแปลงได้? เพราะอะไรที่รับรู้ได้ทาง ตาหูจมูกลิ้นกายใจ (sensory) เปลี่ยนแปลงได้หมด ทำไมเปลี่ยนแปลงได้หมด? เพราะตาหูจมูกลิ้นกายใจ ไม่เที่ยง,

เรา ใช้อะไรรู้ความเป็นอัตตา/อนัตตา? ไม่ใช่ ตาหูจมูกลิ้นกายใจ พวกนี้เหรอ แสดงว่าอัตตา/อนัตตา ก็ไม่เที่ยง; อะไรที่ไม่เที่ยง อันนั้นไม่ใช่นิพพาน

การที่เราจะรับรู้อะไร ที่เที่ยงด้วยของที่ไม่เที่ยง มี ตาหูจมูกลิ้นกายใจ ของเราเป็นต้น เนี่ยเป็นไปไม่ได้เลย

พระพุทธเจ้า จึงบอกว่า “ไม่สามารถไปถึงได้ด้วยการมา การไป” แต่หนทางมีอยู่ นั่นคือทางแปด (มรรคแปด) “แต่มีทางปฏิบัติเข้ามาได้โดยรอบ”

สิ่งที่รับรู้ไม่ได้ด้วย ตาหูจมูกลิ้นกายใจ เนี่ยยากที่จะเข้าใจ และยากที่จะอธิบาย เป็นส่ิงที่เป็นอณูเห็นได้ยาก รู้ตามได้ยาก เป็นวิสัยของบัณฑิต ยากที่จะหยั่งลงได้ด้วยความตรึก

ส่ิงใกล้ตัวเรากว่าและ สามารสนใจตอนนี้เลยคือเรื่องมรรค 8. ดู รูปประกอบ

ให้สนใจนิดหน่อยก็แล้วกันว่านิพพานเป็นยังไง ว่าเป็นอัตตาหรืออนัตตา แต่ท่ี่แน่ๆ จุดที่เราอยู่เนี่ยคิดว่ามีอะไรไม่ดีบ้าง? มรรค8 พาเราไปถึงที่ ที่ไม่มิส่ิงนั้นได้.

ป่วยเหรอ? มรรค8 พาเราไปยังที่ๆไม่มีความป่วย ได้

ร้อนเหรอ? มรรค8 พาเราไปยังที่ๆไม่ร้อนได้

ฝนตกไม่ชอบ? มรรค8 พาเราไปยังที่ไม่มีฝนตกได้

จนเหรอ? มรรค8 พาเราไปยังที่ไม่มีความจนได้

แก่ เหรอ? มรรค8 พาเราไปยังที่ไม่มีความแก่ได้

เบื่อเหรอ? มรรค8 พาเราไปยังที่ไม่มีความเบื่อ ได้

รำคาญเหรอ? มรรค8 พาเราไปยังที่ไม่มีความรำคาญได้

เถียงกันเหรอ? มรรค8 พาเราไปยังที่ไม่มีการเถียงกันได้

ดีไหมล่ะ มรรค8

มรรค8 ไม่ให้เราเถึยงกัน เราก็อย่างเถียงกัน,มรรค8 ให้เราสามัคคีกัน เราก็สามัคคีกัน, มรรค8 ให้เราช่วยเหลือกัน เราก็ช่วยเหลือกัน ทำอย่างนี้ไปเรื่อยๆ (ตามทางนี้) เมื่อถึงแล้วเราจะเข้าใจได้ว่านิพพานคืออะไรกันแน่

ปล. มีคนชอบเปรีบเทียบเกี่ยวกันเรื่องการเดินทางไปสถานที่บางแห่งที่ไม่เคยไป เมื่อพอรู้คร่าวๆ แล้วว่าสถานที่นั้นเป็นอย่างไร (ที่ไม่มีทุกข์) ส่ิงที่เราต้องทำต่อไปคือ ศึกษาเส้นการเดินทาง (มรรค8) อย่างละเอียดเพื่อจะได้ไม่หลงทาง.อันนี้สำคัญกว่า

ทุกข์

สมุทัย

นิโรธ

มรรค

เราถูกแวดล้อมด้วย ตัณหา และ มรรค ก็เลือกเอาแล้วกันว่าจะเอาอันไหน

ถ้าเลือก ตัณหา ก็จะด่ากัน เถียงกัน ยึดถือในความเห็น ลัทธิ นิกาย และครูบาอาจารย์ของตนๆ ก็วนต่อไปในสังสารวัฎ

ถ้าเลือก มรรค ก็สามัคคีกัน อดทน รักใคร่เอ็นดู ไม่เบียบเบียน มีเมตตาจิต ช่วยเหลือซึ่งกันและกัน ไปสู่นิพพานได้

ดังนั้นจึงจะนำเอาบทความที่ลงในนิตยสาร  ดังกล่าว มา post ในที่นี้ด้วยเพื่อให้ได้อ่านกันเกิดประโยชน์

จะเป็นเด็กกันไปถึงไหน มาเป็นผู้ใหญ่กันดีกว่า

ความเป็นผู้ใหญ่ (หรือเถระ) ไม่ได้วัดกันที่อายุ หรือขนาดของร่างกาย

แต่วัดกันที่ (1) ว่าผู้นั้นมีมารยาท การกระทำ หรือถ้อยคำที่ดีงาม ไม่ฆ่าไม่ด่าไม่ว่าไม่ทำร้าย แต่เป็นคนเรียบร้อยอ่อนน้อมถ่อมตน,

วัดกันที่ (2) ว่าในสถานการณ์ที่น่ากลัว น่าตกใจต่างๆ ยังสามารถรักษาจิตให้น่ิงอยู่ได้ ยังเป็นผู้มีสติอยู่,

วัดกันที่ (3) ว่า มีความสามารถในการที่จะปล่อยวางไม่ยึดติดกับความคิดหรือสิ่ง ของต่างๆ

การเว้นจากการฆ่าสัตว์ การเว้นจากการถือเอาสิ่งของที่เจ้าของไม่ได้ให้ การเว้นจากการประพฤติผิดในกามทั้งหลาย, นี้เราเรียกว่า การงานชอบ.

อริยสาวกในกรณีนี้ ละการหาเลี้ยงชีพที่ผิดเสีย สำเร็จความเป็นอยู่ด้วยการหาเลี้ยงชีพที่ชอบ, นี้เราเรียกว่า อาชีวะชอบ

พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า

ฝ่ายคฤหัสถ์ผู้ครองเรือน ต้องใช้ความเพียร เพื่อให้ได้เครื่องนุ่งห่มอาหาร ที่อยู่อาศัย และยาแก้ไข้ นี่อย่างหนึ่ง,

ฝ่ายบรรพชิต ผู้ออกบวชจากเรือนไม่เกี่ยวข้องด้วยเรือน ต้องใช้ความเพียร เพื่อละ อุปธิเสียทั้งหมด, นี่อย่างหนึ่ง.

ภิกษุ ท.! ความเพียรที่เป็นหลักเป็นประธาน สองประการเหล่านี้แหละเป็นสิ่งที่ทำได้ยากในโลก.

ไม่ว่าจะเป็น พระสงฆ์ หรือ คฤหัสถ์ ก็ยากลำบากพอๆก้น, สามารถบรรลุมรรคผลนิพพาน ได้เหมือนกัน

สิ่งที่แตกต่างกันระหว่าง พระสงฆ์ และ ฆราวาส ก็คือการทำหน้าที่

พระสงฆ์ที่มีเครืองแบบ มีแบบแผนการดำเนินชีวิตที่พระพุทธเจ้ากำหนดไว้แล้วก็ทำหน้าที่หนึ่ง ฆราวาสที่มีครอบครัวมีฆราวาสธรรม ก็ทำหน้าที่ อีกอย่างหนึ่ง

เมื่อคิดได้อย่างนี้ก็ไม่มีป้ญหาว่าจะต้องบวชหรือไม่บวช ก็ทำหน้าที่ไปตามเหตุตามปัจจัย หรือเหมือนกันพนักงานในบริษัทเอกชน/หน่วยงานราชการ ที่เมื่อย้ายตำแหน่งใหม่ก็ทำหน้าที่ใหม่เท่านั้นเอง

ขณะที่พระเจ้าปเสนทิโกศลกำลังประทับนั่งเฝ้าพระพุทธเจ้าอยู่ ราชบุรุษได้เข้ามาทูลว่า พระราชินีประสูติพระราชธิดาออกมา พระราชาทรงผิดหวังมาก เพราะพระองค์ต้องการโอรส เช่นเดียวกับชาวอินเดียทั้งหลาย ที่อยากได้บุตรชายมากว่าบุตรหญิง ?

พุทธดำรัสตอบ

“ดูก่อนมหาบพิตร ผู้เป็นใหญ่ยิ่งกว่าปวงชน แท้จริงแม้สตรีบางคนก็เป็นผู้ประเสริฐ พระองค์จงชุบเลี้ยงไว้ สตรีที่มีปัญญา มีศีลปฏิบัติพ่อผัว แม่ผัวดังเทวดา จงรักสามี ฯ

“บุรุษที่เกิดจากสตรีนั้น ย่อมเป็นคนแกล้วกล้า เป็นเจ้าแห่งทิศได้บุตรของภริยาที่ดีเช่นนั้น แม้ราชสมบัติก็ครอบครองได้”
– ธีตุสูตรที่ ๖ ส. สํ. (๓๗๗)

มีครั้งหนึ่งได้เคยตรัสสอนนางวิสาขา เกี่ยวกับเรื่องประเภทของภรรยามี ๗ ประเภท ดังนี้

ภริยาผู้มีจิตประทุษร้าย ไม่อนุเคราะห์ด้วยประโยชน์เกื้อกูล ยินดีในชายอื่น ดูหมิ่นสามี เป็นผู้อันเขาซื้อมาด้วยทรัพย์ พยายามจะฆ่าผัว ภริยาของบุรุษเห็นปานนี้เรียกว่า ภริยาเสมอด้วยเพชฌฆาต

สามีของหญิงประกอบด้วย ศิลปกรรม พาณิชยกรรม และกสิกรรม ได้ทรัพย์ใดมา ภริยาปรารถนาจะยักยอกทรัพย์ แม้มีอยู่น้อยนั้นเสีย ภริยาของบุรุษเห็นปานนี้เรียกว่า ภริยาเสมอด้วยโจร

ภริยาที่ไม่สนใจการงาน เกียจคร้าน กินมาก ปากร้าย ปากกล้า ร้ายกาจ กล่าวคำหยาบ ข่มขี่ผัวผู้ขยันขันแข็ง ภริยาของบุรุษเห็นปานนี้เรียกว่า ภริยาเสมอด้วยนาย

ภริยาใดอนุเคราะห์ด้วยประโยชน์เกื้อกูลทุกเมื่อ ตามรักษาสามีเหมือนมารดารักษาบุตร รักษาทรัพย์ที่สามีหามาได้ไว ภริยาของบุรุษเห็นปานนี้เรียกว่า ภริยาเสมอด้วยมารดา

ภริยาที่เป็นเหมือนพี่สาวน้องสาว มีความเคารพในสามีของตน เป็นคนละอายบาป เป็นไปตามอำนาจสามี ภริยาของบุรุษเห็นปานนี้เรียกว่า ภริยาเสมอด้วยพี่สาวน้องสาว

ภริยาใดในโลกนี้เห็นสามีแล้วชื่นชมยินดี เหมือนเพื่อนผู้จากไปนานแล้วกลับมา เป็นหญิงมีตระกูล มีศีล มีวัตรปฏิบัติสามี ภริยาของบุรุษเห็นปานนี้เรียกว่า ภริยาเสมอด้วยเพื่อน

ภริยาใดสามีเฆี่ยนตี ขู่ตะคอกก็ไม่โกรธ ไม่คิดพิโรธโกรธตอบสามี อดทนได้ เป็นไปตามอำนาจสามี ภริยาของบุรุษเห็นปานนี้เรียกว่า ภริยาเสมอด้วยทาสี

ภริยาที่เสมอด้วยเพชฌฆาต๑ เสมอด้วยโจร๑ เสมอด้วยนาย๑ ภริยาทั้ง ๓ จำพวกนั้น ล้วนแต่เป็น คนทุศีลหยาบช้า ไม่เอื้อเฟื้อ เมื่อตายไป ย่อมเข้าถึงนรก

ส่วนภริยาที่ เสมอด้วยมารดา๑ เสมอด้วยพี่สาวน้องสาว๑ เสมอด้วยเพื่อน๑ เสมอด้วยทาส๑ ภริยาทั้ง ๔ จำพวกนั้น เพราะตั้งอยู่ในศีล ถนอมรักไว้ยั่งยืน เมื่อตายไป ย่อมเข้าถึงสุคติ

ดูก่อนนางสุชาดา ภริยาของบุรุษ ๗ จำพวกนี้แล เธอเป็นภริยาจำพวกไหน ใน ๗
จำพวกนั้น ฯ

นางสุชาดาตอบว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ตั้งแต่วันนี้เป็นต้นไป ขอพระผู้มีพระภาคโปรดทรงจำหม่อมฉันว่า เป็นภริยาของสามีผู้เสมอด้วยทาสี ฯ