ประเด็นนี้เป็นเรื่องที่ดีถ้าเราทำความเข้าใจให้ถูกต้อง ว่า

• สิ่งที่เรากำลังทำอยู่นี้เป็น ความงมงาย ที่ทำตามๆกันมา ซึ่งเป็นสิ่งอกุศล หรือว่า
• เป็น ความซื่อสัตย์ ซึ่่งเป็นคุณสมบัติของคนดี, เป็นกุศลธรรม

ความงมงาย

เชื่อโดยไม่ตรวจสอบกับมาตรฐาน(ในที่นี้คือกุศล/อกุศล)แล้วทำสิ่งที่เป็นกุศล

ความซื่อสัตย์

คำพูดตรงนี้ยังกำกวมอยู่มาก. อาจจะซื่อสัตย์กับคนไม่ดีก็เป็นได้. ในเรื่องนี่ฟังคำอธิบายดังต่อไปนี้

• เราได้เกิดเป็นมนุษย์
• เราได้มาพบกันในสังสารวัฏที่กว้างใหญ่อย่างนี้
• ในสังสารวัฏที่กว้างใหญ่อย่างนี้ ก็ยังมี ทิฐิสัมปันนบุคคล หลุดพ้นออกมาได้
• ธรรมได้รุ่งเรืองไปทั่วโลก
• คนที่มีธุลีในดวงตาแต่น้อยก็มีอยู่ ที่ยังขวนขวายฟังธรรม
• ความฝันที่เราได้เคยฝันนั้น ก็พบว่ามีอุปมาเหมือนขันธ์ทั้งห้า
• เราสามารถพบความจริงในหัวใจได้ว่า มันเป็นอนัตตา
• คนที่ยืนเคียงข้างเราเสมอนั้นก็คือ จิตประภัสสร ซึ่งถูกทำให้เศร้าหมองด้วยกิเลสที่เป็น อคันตุกะ จรมา
• องคุลีมาล (นักฆ่า 999 ศพ) ก็ยังเป็น พระอรหันต์ได้
• เราสามารถฝึกให้จิตมีสติได้ตลอดทุกขณะจิต

เป็นเรื่องมหัศจรรย์ จริงๆ

ปล. ที่ใส่รูปน้ำหอมเพราะ เป็น “ผัสสะ” อย่างเดียวที่มีคำว่า “Miracle”

ในการนี้ ต้องขอขอบกราบขอบพระคุณในความเมตตาของพระคุณเจ้าประคุณ “สมเด็จพระวันรัต” วัดบวรนิเวศวิหาร ที่เสด็จมาเป็นประทานในพิธีประชุมเพลิงในครั้งนี้

======================

“คุณแม่ทัสดา เขมะนันทกุล หรือ นางปึง เสียบ เอ็ง เป็นบุตรี คนที่ 2 ของ นายบักเคี้ยง แซ่ปึง และ นางลั่งเฮียง แซ่อึ้ง เกิดเมื่อวันที่ 23 กรกฎาคม พุทธศัการาช 2490 มีพี่น้องร่วมสายเลือดด้วยกัน 5 คน คือ นางเซี่ยมไน้ แซ่ปึง อายุ 75 ปี, นายกิมเซี้ย แซ่ปึง ถึงแก่กรรมแล้ว, นางสุรีรัตน์ ตั่งเด่นไพศาล อายุ 56 ปี, นายธนาคม เขมะนันทะกุล อายุ 58 ปี และ นายสิทธิชัย เขมะนันทะกุล อายุ 53 ปี”

“คุณแม่ทัสดา เขมะนันทะกุล ได้สมรสกับ คุณพ่อ อนันต์ บุศยารักษ์ เมื่อปี พุทธศักราช 2511 และได้ถือกำเนิดบุตร/ธิดา รวม 5 คน คือ นางสาวศิโสภา บุศยารักษ์ อายุ 40 ปี, นางสาวนฤดี บุศยารักษ์ อายุ 39 ปี, นางนีรนุช ดีวิเศษภัณฑ์ อายุ 39 ปี, พระไพบูลย์ อภิปุณโณ อายุ 35 ปี, นายกฤต บุศยารักษ์ อายุ 34 ปี”

“เนื่องจากการที่คุณแม่ทัสดา ฯ ได้ถือกำเนิดในครอบครัวชาวจีนแต้จิ๋ว ที่เข้ามาพึงพระบรมโพธิสมภาร ในประเทศไทย จึงทำให้ได้มีการอบรมบ่มนิสัยให้เป็นผู้มีพื้นฐานของความเป็นคนกตัญญูกตเวที, มีความขยันหม่ันเพียรในการประกอบกิจการงาน และอดทน”

“คุณแม่ทัสดา มีความสามารถในการประกอบอาหารเป็นอย่างมาก ไม่ว่าจะเป็นอาหารคาวหวาน โดยเฉพาะอย่างย่ิง ขนมเปี้ย จนเป็นที่ติดอกติดใจในบรรดาหมู่ญาติ มิตร ทำให้เป็นที่มาของการริเร่ิมประกอบธุรกิจขนมเปี้ย ภายใต้เครื่องหมายการค้า “หงส์ทองขนมเปี๊ย””

“และเนื่องจากความที่เป็นคนช่างสังเกตุ รอบคอบมีความคิดสร้างสรรค์ ทำให้มีการปรับปรุงและพัฒนาขนมสูตรใหม่ๆ อยู่เสมอ จนเป็นที่ชื่นชอบพึงพอใจของบรรดาลูกค้าเป็นอย่างย่ิง และประกอบกับการที่เป็นคนไม่ย่อท้อต่อความยากลำบาก, ซื่อสัตย์, เป็นคนตรงเป็นคนสะอาด และ ประหยัดมัธยัส ทำให้ธุรกิจประสบความก้าวหน้าสำเร็จผล สามารถเลี้ยงดูครอบครัว ผ่านวิกฤตการณ์ต่าง ๆ ดำเนินมาได้กว่า 20 ปี”

“คุณแม่ทัสดายังเป็นคนใส่ใจในเรื่องการศึกษาอย่างมากเพราะถึงแม้ตัวท่านเอง จะไม่ได้รับการศึกษาภาคบังคับอย่างเป็นทางการเนื่องจากกิจหน้าที่การงานในปฐมวัย แต่ก็ได้มีความสนใจศึกษาด้วยตนเองในด้านภาษาศาสตร์คือภาษาไทย/ภาษาจีน และ ดนตรีคือการร้องเพลง ในภาคค่ำหรือในเวลาว่าง เป็นประจำอยู่่เสมอ และได้สนับสนุนส่งเสียให้บุตร/ธิดาทุกคน เป็นผู้ได้รับการศึกษาในระบบ จนถึงระดับอุดมศึกษาจากทั้งในประเทศและต่างประเทศ อย่าง ถูกต้อง สมบูรณ์ ซึ่งเป็นความภูมิใจของคุณแม่ทัสดาเป็นอย่างมาก”

“นอกจากนี้คุณแม่ทัสดา ยังเป็นคนที่มีพื้นฐานของบัณฑิต คือเป็นบุคคลที่มีจิตใจงาม เป็นคนใจกว้างโอบอ้อมอารี, มีมนุษยสัมพันธ์, เอื้อเฟี้อเผื่อแผ่ มีการให้บัน และรู้จักประมาณ”

“ด้วยคุณธรรมและอุปนิสัยดังกล่าว จึงทำให้คุณแม่ทัสดา เป็นที่เคารพรักของบรรดา บุตรธิดา ญาติสนิท มิตรสหาย, ลูกน้อง ผู้ใต้บังคับบัญชา และผู้ใกล้ชิดทั้งหลายเป็นอย่างมาก”

“ตั่งแต่ไหนแต่ไร คุณแม่ ฯ เป็นคนที่ใส่ใจ ในเรื่องการสร้างกุศลบำเพ็ญบุญ ด้วยการให้ทาน ใส่บาตร ถือศีลกินเจ และสวดมนต์อยู่เสมอ จนในบั้นปลายของชีิวิต ได้มีความสนใจในเรื่องของธรรมะ คือได้รับการศึกษาและปฏิบัติในเรื่องของการฝึกจิตภาวนา อย่างถูกต้อง ตามหลักธรรมที่ประกาศไว้ดีแล้ว โดยองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า จนได้เข้ารับการฝึกสมาธิวิปัสสนาในรูปแบบต่างๆ อยู่หลายครั้ง”

“คุณแม่ทัสดา ได้มีอาการป่วยด้วยโรคปอดอักเสบ อย่างกระทันหัน และได้เข้ารับรักษาตัว ในโรงพยาบาล ตั้งแต่ปลายเดือน สิงหาคม ที่ผ่านมา และ ได้ถึงแก่กรรมด้วยอาการอันสงบ ในวันที่ 22 ตุลาคม พุทธศักราช 2553 สิริรวมอายุ 63 ปี 3 เดือน”

“คุณงามความดี และ เกียรติภูมิ ตลอดจนหน้าที่ ในฐานะมารดา ฐานะภรรยา ฐานะเพื่อน ฐานะญาติ และฐานะมนุษย์คนหนึ่ง ที่คุณแม่ ฯ ได้สร้างสมไว้ในขณะที่ยังมีชีวิตอยู่ได้เป็นเครืองบ่งบอกถึงคติที่ไปของท่าน การจากไปของท่าน เป็นการจากไปอย่างองอาจมีเกียรติ ถึงแม้รูปกายของคุณแม่จะได้สูญสิ้นไปในวาระแห่งการประชุมเพลิง แต่เกียรติยศอันท่านทำไว้ดีแล้วนี้ จะได้จารึกตราตรึงไว้ในก้นบึ้งแห่งหัวใจของพวกเราที่มีท่านเป็นที่เคารพรัก เพื่อให้เป็นเครื่องเตือนสติให้สร้างกุศลบำเพ็ญบุญทำความดีต่อไป.”

==========

และขอขอบคุณทุกท่านที่มาร่วมเป็นเกียรติ แห่งคุณงามความดีที่คุณแม่ได้สร้างไว้ อันเป็นเครื่องป้องกันความขลาดของผู้ที่จะทำกาละ, และเมื่อผู้ใดได้สร้างความดีทางกาย/วาจา/ใจ อันเป็นเครื่องป้องกัน ความขลาดนี้ไว้ดีแล้ว ก็จะได้ชื่อว่าเป็นผู้ไม่ประมาท มีสติ มีศีลเป็นอย่างดี มีความดำริอันตั้งไว้แล้วด้วยดี ตามรักษาซึ่งจิตของตนเถิดดังนี้

ปล. ต่อไปนี้ ไม่มีอาหารที่โยมแม่ทำให้ฉันแล้ว ถึงแม้จะเป็นอาหารอันปราณีต ที่โยมแม่ทำ หรือ เป็นอาหารอันไม่ปราณีต ที่ได้จากการบิณบาตรตามมีตามได้ ก็ต้องพิจารณาแล้วจึงฉันอยู่ดี

มารดาผู้ให้กำเนิดของพระไพบูลย์ ได้ถึงแก่กรรมด้วยโรคปอดอักเสบ  ณ​ โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ ด้วยอาการอันสงบ ในวันที่ 22 ตุลาคม 2553, ศิริอายุรวม 63 ปี

ขณะนี้ได้บำเพ็ญกุศลอยู่ ณ​ วัดพลับพลาชัย (ใกล้ 5 แยกพลับพลาชัย) ศาลา 2, ระหว่างวันที่ 24 – 30 ตุลาคม 2553 โดยมีกำหนดการดังนี้

24 ตุลาคม 2553

• 19.00 น. ปาฐกถาธรรม โดย พระครูสิทธิปภากร (หลวงพ่อ ดร. สะอาด) วัดป่าดอนหายโศก
• 19.35 น. แสดงธรรมสังเวชเป็นภาษาบาลี
• 19.45 น. พัก / เคารพศพ

25 ตุลาคม 2553

• 19.00 น. ปาฐกถาธรรม โดย พระอาจารย์ คึกฤทธิ์ โสตถิผโล วัดนาป่าพง
• 19.35 น. แสดงธรรมสังเวชเป็นภาษาบาลี
• 19.45 น. พัก / เคารพศพ

26 ตุลาคม 2553

• 19.00 น. ปาฐกถาธรรม โดย พระอาจารย์มหาศิลป ธัมมสิปโป (ปธ.7) วัดบวรนิเวศวิหาร
• 19.35 น. แสดงธรรมสังเวชเป็นภาษาบาลี
• 19.45 น. พัก / เคารพศพ

27 ตุลาคม 2553

• 19.00 น. ปาฐกถาธรรม โดย พระอาจารย์ ดร. มหาฉัตรชัย สุฉัตตชโย (ปธ.9) วัดบวรนิเวศวิหาร
• 19.35 น. แสดงธรรมสังเวชเป็นภาษาบาลี
• 19.45 น. พัก / เคารพศพ

28 ตุลาคม 2553

• 19.00 น. ปาฐกถาธรรม โดย พระเทพปริยัติวิมล วัดบวรนิเวศวิหาร
• 19.35 น. แสดงธรรมสังเวชเป็นภาษาบาลี
• 19.45 น. พัก / เคารพศพ

29 ตุลาคม 2553

• 13.00 น. พิธีกงเต็กด้วยพระสงฆ์จีน

30 ตุลาคม 2553

• 11.00 น. ถวายเพลพระสงฆ์ 10 รูป
• 14.00 น. ประชุมเพลิง

เกียรติยศของมารดา ท่านได้ทำไว้แล้วในการประคบประหงมบำรุงเลี้ยง, แสดงโลกนี้แก่บุตรธิดาทั้งหลาย เป็นผู้มีอุปการะมากแก่เรา;

เราก็ร่วมกันจัดงานนี้ให้ท่าน อย่างสมศักคิ์ศรีของความเป็นแม่ในวาระสุดท้ายนี้ เพื่อเป็นเกียรติให้แก่ผู้ที่เป็นมารดาทั้งหลาย ผู้ที่ควรได้รับการยกย่องด้วย

ใครที่มีเลื่อมใสในเราเห็นว่าเราเป็นผู้มีความกรุณา ก็ให้พึงเห็นว่ามารดาของเรายิ่งเป็นผู้มีอุปการะ มีบุญคุณ มากกว่านั้นอีก

จึงขอแจ้งข่าวเชิญให้ท่านทั้งหลายมาร่วมกันเป็นเกียรติ เป็นศักดิ์ศรี แก่กันและกัน ในวาระนี้ด้วย

ชื่อ นามสกุล: นางทัสดา เขมะนันทกุล (สุดารัตน์ บุศยารักษ์)

พระไพบูลย์

ภิกษุทั้งหลาย!  เรากล่าวการกระทำตอบแทนไม่ได้ง่ายแก่ท่านทั้ง ๒ ท่านทั้ง ๒ คือใคร คือ มารดา ๑ บิดา ๑

ภิกษุ ท. ! บุตรพึงประคับประคองมารดาด้วยบ่าข้างหนึ่ง พึงประคับประคองบิดาด้วย บ่าข้างหนึ่ง เขามีอายุ มีชีวิตอยู่ตลอดร้อยปี และเขาพึงปฏิบัติท่านทั้ง ๒ นั้นด้วยการอบกลิ่น การนวด การให้อาบน้ำ และการดัด และท่านทั้ง ๒ นั้น พึงถ่ายอุจจาระปัสสาวะบนบ่าทั้งสองของเขานั่นแหละ ภิกษุ ท. ! การกระทำอย่างนั้นยังไม่ชื่อว่าอันบุตรทำแล้วหรือทำตอบแทนแล้วแก่มารดาบิดาเลย ข้อนั้นเพราะเหตุไร เพราะมารดาบิดามีอุปการะมาก

ภิกษุ ท. ! อนึ่ง บุตรพึงสถาปนามารดาบิดาในราชสมบัติ อันเป็นอิสราธิปัตย์ในแผ่นดินใหญ่อันมีรตนะ ๗ ประการมากหลายนี้ การกระทำกิจอย่างนั้น ยังไม่ชื่อว่าอันบุตรทำแล้วหรือทำตอบแทนแล้วแก่มารดาบิดาเลย ข้อนั้นเพราะเหตุไร เพราะมารดาบิดามีอุปการะมาก บำรุงเลี้ยง แสดงโลกนี้แก่บุตรทั้งหลาย

ส่วนบุตรคนใด

1. ยังมารดาบิดาผู้ไม่มีศรัทธา ให้สมาทานตั้งมั่นในสัทธาสัมปทา (ความถึงพร้อมด้วยศรัทรา)
2. ยังมารดาบิดาผู้ทุศีล ให้สมาทานตั้งมั่นในศีลสัมปทา (ความถึงพร้อมด้วยศีล)
3. ยังมารดาบิดาผู้มีความตระหนี่ ให้สมาทานตั้งมั่นในจาคสัมปทา (ความถึงพร้อมด้วยการบริจาค)
4. ยังมารดา บิดาทรามปัญญา ให้สมาทานตั้งมั่นในปัญญาสัมปทา (ความถึงพร้อมด้วยปัญญา)

ภิกษุ ท. ! ด้วยเหตุมีประมาณเท่านี้แล การกระทำอย่างนั้นย่อมชื่อว่าอันบุตรนั้นทำแล้ว และทำตอบแทนแล้ว แก่มารดาบิดา.

ต้องถามท่านผู้อ่านว่า อะไรหาง่ายกว่ากัน ระหว่าง

1. รัตนะทั้ง 7 มี จักรแก้ว, ช้างแก้ว, ม้าแก้ว, มณีแก้ว, นางแก้ว, ปรินายกแก้ว, คฤหบดีแก้ว
2. ศรัทธา, ศีล, จาคะ, ปัญญา

ข้อแรก เป็นการแสวงหาภายนอก หาดินแดน หาความรวย หาอำนาจ แล้วนำมาให้ มารดาบิดา เป็นการตอบแทนท่าน

ข้อสอง เป็นการแสวงหาภายใน คือ ศรัทธา, ศีล, จาคะ, ปัญญา เมื่อเรามีแล้ว แล้วสามารถชักนำให้มารดาบิดาเป็นอย่างนั้น เป็นการตอบแทนท่าน

ทำแบบข้อหนึ่งชื่อว่ายังไม่ตอบแทนกันได้โดยสมควรเลย

ทำแบบข้อสองถึงจะชื่อว่าเป็นการตอบแทนอันสมควรแล้ว

ถ้าข้าพเจ้าจะบวชเพื่อทดแทนบุญคุณพ่อแม่ แต่จิตใจไม่ใช่ผู้ชาย ร่างกายเป็นผู้ชายแต่มีความปรารถนาที่จะตั้งใจปฏิบัติในการบวช

ถ้าข้าพเจ้าบวชพ่อและแม่จะได้บุญหรือไม่? หรือ พ่อแม่จะบาป (บวชโกนผมห่มผ้าเหลือง) ไม่ใช่บวชเพียงถือศีลเท่านั้น (บวชผ้าขาว)

คำตอบคือ

การบวชหรือการประพฤติพรหมจรรย์ ก็เพื่อ “รื้อถอนตัวตน” การที่ยังมีความสำคัญมั่นหมายว่า “ฉันเป็นอย่างนั้น ฉันเป็นอย่างนี้” เพราะความยึดถือนี่แหล่ะที่ทำให้เราเป็นทุกข์ <== อันนี้เป็นสิ่งที่เราต้องละ

ถ้าท่านมี “คุณสมบัติครบ” ในการบรรพชา อุปสมบท แล้วประพฤติปฏิบัติ ตามศีลของพระได้ครบถ้วน อันนี้ดีมากเลย

“คุณสมบัติครบ” คืออะไร? ให้ถามตัวเอง ดังต่อไปนี้

1. เป็นโรค 5 ชนิดหรือไม่?
2. เป็นกะเทย 3 ประเภท (จาก 5 ประเภท) หรือไม่?
3. เป็นคนมีอวัยวะ 2 เพศ หรือเปล่า?
4. เคยทำอนันตริยกรรม5 หรือไม่?
5. มีหนึ้สินหรือเปล่า?
6. เป็นโจรที่มีหมายจับ/แหกคุก ?
7. เป็นข้าราขการที่ยังไม่ได้รับอนุญาติจากผู้บังคับบัญชา
8. เป็นทาสหรือเปล่า?
9. อายุน้อยกว่า 20 ปี?

ถ้าตอบว่า “ไม่”​ ได้ทั้งหมด ก็มีคุณสมบัติครบในการบวช ก็แค่ไปหา บาตร จีวร และ พระอุปัชฌา ก็บวชได้แล้ว

แล้ว โรค 5 ชนิดคืออะไรล่ะ? คือ โรคเรื้อน โรคฝี โรคกลาก โรคหลอดลมโป่งพอง โรคลมบ้าหมู

แล้วกะเทย (บัฒเฑาะก์) 5 ประเภทคืออะไร?

๑.อาสิตตบัณเฑาะก์ คนที่ดับความใคร่เร่าร้อน (เพราะกาม) ของตนโดยใช้ปากอม องคชาตของผู้อื่น

๒.อุสูยบัณเฑาะก์ คนที่เมื่อเห็นผู้อื่นประพฤติล่วงเกินทางเพศกัน เกิดความริษยาขึ้น ความเร่าร้อน จึงระงับไป

๓.โอปักกมิกบัณเฑาะก์ คนที่ถูกตัดองคชาต

๔.ปักขบัณเฑาะก์ คนที่เป็นบัณเฑาะก์ในเวลาข้างแรม ด้วยอานุภาพแห่งอกุศลวิบาก

๕.นปุงสกบัณเฑาะก์ คนที่เป็นบัณเฑาะก์โดยกำเนิด

ในบัณเฑาะก์ 5 นั้น ประเภทที่ 1, 2 ไม่ห้ามบรรพชา ส่วนที่เหลือ ห้ามบรรพชา (วิ. อ. ๓ / ๑๐๙ / ๘๑ – ๘๒)

อนัตตริยกรรม 5 ก็คือ การฆ่าบิดา/มารดา ฆ่าพระอรหันต์ ทำสงฆ์ให้แตกกัน ทำพระพุทธเจ้าให้ห้อเลือด

คนที่มีอวัยวะ 2 เพศ ไม่เหมือกับกะเทย เพราะกะเทยมีอวัยวะของคนเพศเดียว อันนี้ พระพุทธเจ้า บอกตรงตัวอยู่แล้ว คนมีอวัยวะ 2 เพศ

ถ้าท่านเป็นกะเทยประเภทที่ 1 หรือ 2 และ มีคุณสมบัติอย่างอื่นครบตามนี้ ก็บวชได้ และเมื่อบวชมาแล้ว ก็ปฏิบัติตามศีลของพระ ได้ทุกประการ ตัวท่านย่อมได้บุญแน่นอน

และถ้าสามารถทำให้มารดาบิดา

ถ้าท่านทุศีล ==> ให้เป็นคนมีศีล;

ถ้าท่านมีมิจฉาทิฐิ ==> ให้มีสัมมาทิฐิ;

ถ้าท่านไม่มีสมาธิ ==> ให้ท่านมีสมาธิ;

ถ้าท่านไม่มีปัญญาเครื่องเจาะแทงกิเลส ==> ให้ท่านมีปัญญา

<== ถ้าทำได้อย่างนี้ ชื่อว่าตอบแทนบุญคุณ มารดา/บิดา ได้เต็มที่ทึ่สุดเลย

Happy indeed are the arahants!

No Craving can be found in them.

Cut off is the conceit “I am”

Burst asunder in delusion’s net.

พระอรหันต์ทั้งหลาย ท่านมีความสุขหนอ

ตัณหาของท่านไม่มี

ท่านถอนอัสมิมานะหมดสิ้นแล้ว

ท่านทำลายข่ายแห่งโมหะแล้ว

They have reached the unstirred state,

Limpid are their minds;

They are unsullied in the world –

The holy ones, without taints.

ท่านถึงความไม่หวั่นไหวแล้ว

จิตของท่านไม่ขุ่นมัว

ไม่มีอะไรฉาบไล้ท่านให้ติออยู่ในโลก

ท่านเป็นเหมือนพรหม ผู้ไม่มีอาสวะ

Having fully understood the five aggregates,

Ranging in the seven good qualities

Those praiseworthy superior persons

Are the Buddha’s bosom offspring.

รอบรู้ซึ่งเบญจขันธ์

มีสัทธรรมเจ็ดเป็นที่โคจร,

เป็นสัปบุรุษ ที่ได้รับการยกย่องสรรเสริญ.

เป็นบุตรที่เกิดแต่อกพระพุทธเจ้า,

Endowed with the seven gems,

Trained in the threefold training,

Those great heroes wander about

With fear and trembling abandoned.

ถึงพร้อมแล้วด้วยรัตนะเจ็ดประการ,

ผ่านการศึกษาในสิกขาทั้งสาม,

เป็นมหาวีระ เที่ยวไปในที่ต่าง ๆ,

ปราศจากภัยเวรโดยสิ้นเชิง,

Endowed with the ten factors,

Those great Nagas, concentrated,

Are the best beings in the world:

No craving can be found in them.

ถึงพร้อมแล้วด้วยองค์ทั้งสิบ

เป็นมหานาคผู้มีจิตตั้งมั่นแล้ว,

นี่แหละคือผู้ประเสริฐในโลกละ,

ตัณหาของท่านไม่มี,

The adepts’ knowledge has arisen in them:

“This body is the last I bear.”

In regard to the core of the spiritual life

They no longer depend on others

อเสขญาณ เกิดขึ้นแล้วแก่ท่าน

ประชุมแห่งกายนี้มีแก่ท่านเป็นครั้งสุดท้าย,

ไม่ต้องอาศัยปัจจัยจากใครอื่น

ในสาระแห่งพรหมจรรย์.

They do not waver in discrimination,

They are released from renewed existence.

Having reached the stage of the tamed,

They are the victors in the world.

ไม่หวั่นไหวในเพราะวิชา (ชั้นแห่งมานะสาม) ทั้งหลาย,

พ้นพิเศษแล้วจากการต้องมีภพใหม่,

บรรลุแล้วตามลำดับซึ่งทันตภูมิ,

ท่านชนะโลกแล้ว

Above, across, and below,

Delight is no more found in them.

They boldly sound their lion’s roar:

“The enlightened are supreme in the world.”

ทั้งเบื้องบนเบื้องขวางและเบื้องล่าง,

นันทิของท่านไม่มี,

ท่านประกาศธรรมในลักษณะนับถือสีหนาท,

ท่านเป็นผู้รู้ในโลก อย่างไม่มีผู้รู้อื่นยิ่งกว่า, ดังนี้แล.

ภิกษุทั้งหลาย สังขารทั้งหลายมีความเสื่อมไปเป็นธรรมดา พวกเธอทั้งหลายจงถึงพร้อมด้วยความไม่ประมาทเิถิด

ไม่ประมาท = มีสติ มีพุทธวัจนะ สนับสนุนสิ่งนี้คือ

ตอนที่พระพุทธเจ้่าตรัสรู้ธรรมแล้วไม่นาน หลังจากที่ตัดสินใจแล้วว่าจะสั่งสอนสัตว์ทั้งหลายและพบว่า “สติปัฏฐาน” เป็นทางเดียวที่จะช่วยเหลือปวงสัตว์ได้ ทำให้ สหัมบดีพรหม ลงมาอนุโมทนากันพระพุทธเจ้า ดังนี้ว่า

ครั้งหนึ่ง ที่ตำบลอุรุเวลา ใกล้ฝั่งแม่น้ำเนรัญชราที่ต้นไทรเป็นที่พักร้อนของเด็กเลี้ยงแพะ เมื่อเราแรกตรัสรู้ได้ใหม่ ๆ, ความปริวิตกแห่งใจได้เกิดขึ้นแก่เรา ขณะเข้าสู่ที่พักกำบังหลีกเร้นอยู่, ว่า “นี่เป็นหนทางเครื่องไปทางเดียว เพื่อความบริสุทธิ์หมดจดของสัตว์ทั้งหลาย, เพื่อก้าวล่วงเสียซึ่งความโศกและปริเทวะ เพื่อความตั้งอยู่ไม่ได้แห่งทุกข์และโทมนัส เพื่อบรรลุญายธรรม เพื่อทำพระนิพพานให้แจ้ง ทางนี้ คือ สติปัฏฐานสี่

ลำดับนั้น สหัมบดีพรหมรู้ปริวิตกในใจของเราจึงอันตรธานจากพรหมโลก มาปรากฏอยู่เฉพาะหน้าเรา รวดเร็วเท่าเวลาที่บุรุษแข็งแรงเหยียดแขนออกแล้วงอเข้า เท่านั้น. ครั้งนั้นสหัมบดีพรหมทำผ้าห่มเฉวียงบ่า น้อมอัญชลีเข้ามาหาเรา แล้วกล่าวกะเราว่า “อย่างนั้นแล พระผู้มีพระภาค ! อย่างนั้นแล พระสุคต ! ฯลฯ นั่นเป็นทาง ๆ เดียว เพื่อความบริสุทธิ์หมดจดของสัตว์ทั้งหลาย,เพื่อก้าวล่วงเสียได้ซึ่งความโศกและปริเทวะ ฯลฯ เพื่อทำนิพพานให้แจ้ง”

ความงดงามในเบื้องต้น : “สติปัฎฐาน” คือทางเดียว เมื่อก่อนเริ่มสั่งสอน

ความงดงามในเบื้องปลาย : “ไม่ประมาท” คือสรุปจบตอนสุดท้าย

ความงดงามในท่ามกลาง : คือที่อยู่ระหว่างนั้นทั้งหมด (ตลอด 44 ปี กับ 10 เดือน)