อิทธิบาท = บาทฐานแห่งอิทธิ

การเจิรญอิทธิบาท 4, ต้องมีองค์ประกอบต่างๆ ดังนี้

ธรรมเครื่องปรุงแต่ง ก็คือ ทุกๆอย่างในชีวิตเรานั่นแหล่ะ, ไม่ว่าจะเป็นปัญหา, โอกาส, สุขภาพ, ความสัมพันธ์, เงินทอง, ความสุข, ฯลฯ

http://www.archive.org/download/1104a/1104a0609.mp3

ความปริวิตกนี้ก็เกิดขึ้นว่า “ก็คำสอนเหล่านี้ไม่ใช่เหรอที่จะมาช่วยบรรเทาความทุกข์ที่เกิดขึ้นได้ เพราะฉะนั้นการที่เมื่อเขามีความทุกข์แล้วยังระลึกได้อยู่ก็ชื่อว่าดีแล้ว ระดับหนึ่ง และจะดีไปกว่านั้นถ้าเมื่อตอนยังไม่ประสบความเสื่อมเพราะโรค หรือ ความเสื่อมเพราะโภคะ ได้ มาศึกษาปฏิบัติวิธีแก้เอาไว้ก่อน จะชื่อว่าเป็นผู้ไม่ประมาท”

ดังนี้นจึงรวบรวม ตัดตอน พุทธวัจน์ บางตอนที่เกี่ยวกับเรื่องความเศร้าโศกมาไว้ที่นี้ บ้างบางส่วน ดังนี้.

คนที่ไม่ได้เคยฟังธรรมปฏิบัติธรรม เมื่อถูกต้องกับความทุกข์ แล้วจะมีความรู้สึกว่า

แม้อาหารเราก็ไม่อยากรับประทาน แม้กายก็พึงเศร้าหมองซูบผอม แม้การงานก็พึงหยุดชะงัก แม้พวกอมิตรก็พึงดีใจ แม้พวกมิตรพึงเสียใจ”

เมื่อสิ่งที่มีความแก่เป็นธรรมดา แก่ไปแล้ว;

เมื่อสิ่งที่มีความเจ็บไข้เป็นธรรมดา เจ็บไข้ไปแล้ว;

เมื่อสิ่งที่มีความตายเป็นธรรมดา ตายไปแล้ว;

เมื่อสิ่งที่มีความสิ้นไปเป็นธรรมดา สิ้นไปแล้ว;

เมื่อสิ่งที่มีความฉิบหายเป็นธรรมดา ฉิบหายไปแล้ว;

เขาย่อมเศร้าโศก ลำบาก ร่ำไร ทุบอก คร่ำครวญ ถึงความมีสติคลั่งเพ้อ นี้เรียกว่าปุถุชนผู้ไม่ได้สดับ ถูกลูกศร คือ ความโศกที่มีพิษแทงเข้าแล้ว ย่อมทำตนให้เดือดร้อน

เราควรต้องมามีสติระลึกอย่างนี้ว่า

“สัตว์ทั้งปวง ทั้งที่เป็นคนหนุ่มและคนแก่,ทั้งที่ เป็นคนพาล และบัณฑิต, ทั้งที่มั่งมีและยากจน ล้วนแต่มี ความตาย เป็นที่ไปถึงในเบื้องหน้า, เปรียบเหมือนภาชนะดิน ที่ช่างหม้อปั้นแล้ว ทั้งเล็กและใหญ่, ทั้งที่ สุกแล้วและยังดิบ ล้วนแต่มีการแตกทำลายเป็นที่สุด ฉันใด; ชีวิตแห่งสัตว์ ทั้งหลาย ก็มีความตายเป็นเบื้องหน้า ฉันนั้น”

“ฐานะที่ว่า ขอสิ่งที่มีความแก่เป็นธรรมดา [ของเรา] อย่าแก่ ๑; ขอสิ่งที่มีความเจ็บไข้เป็นธรรมดา [ของเรา]อย่าเจ็บไข้ ๑; ขอสิ่งที่มีความตายเป็นธรรมดา [ของเรา] อย่าตาย ๑; ขอสิ่งที่มีความสิ้นไปเป็นธรรมดา [ของเรา] อย่าสิ้นไป ๑; ขอสิ่งที่มีความฉิบหายเป็นธรรมดา [ของเรา] อย่าฉิบหายไป ๑; อันสมณะ พราหมณ์ เทวดา มาร พรหม  หรือใครๆ ในโลก ไม่พึงได้”

“ประโยชน์แม้เล็กน้อยในโลกนี้ อันใครๆ ย่อมไม่ได้เพราะการเศร้าโศกเพราะการคร่ำครวญ พวกอมิตรทราบว่าเขาเศร้าโศกเป็นทุกข์ย่อมดีใจ”

“เมื่อบัณฑิตผู้พิจารณารู้เนื้อความไม่หวั่นไหวในอันตรายทั้งหมดคราวนั้น พวกอมิตรเห็นหน้าอันไม่ผิดปรกติของบัณฑิตนั้น ยิ้มแย้มตามเคยย่อมเป็นทุกข์”

“ถ้าพึงทราบว่าความต้องการอย่างนี้อันเราหรือผู้อื่นไม่พึงได้ไซร้ก็ไม่ควร เศร้าโศก ควรตั้งใจทำงานโดยเด็ดขาดว่า บัดนี้เราทำอะไรอยู่ดังนี้ ฯ”

 

 

 

by the way. All pain can be a gain, if you wise enough.

• เราได้เกิดเป็นมนุษย์
• เราได้มาพบกันในสังสารวัฏที่กว้างใหญ่อย่างนี้
• ในสังสารวัฏที่กว้างใหญ่อย่างนี้ ก็ยังมี ทิฐิสัมปันนบุคคล หลุดพ้นออกมาได้
• ธรรมได้รุ่งเรืองไปทั่วโลก
• คนที่มีธุลีในดวงตาแต่น้อยก็มีอยู่ ที่ยังขวนขวายฟังธรรม
• ความฝันที่เราได้เคยฝันนั้น ก็พบว่ามีอุปมาเหมือนขันธ์ทั้งห้า
• เราสามารถพบความจริงในหัวใจได้ว่า มันเป็นอนัตตา
• คนที่ยืนเคียงข้างเราเสมอนั้นก็คือ จิตประภัสสร ซึ่งถูกทำให้เศร้าหมองด้วยกิเลสที่เป็น อคันตุกะ จรมา
• องคุลีมาล (นักฆ่า 999 ศพ) ก็ยังเป็น พระอรหันต์ได้
• เราสามารถฝึกให้จิตมีสติได้ตลอดทุกขณะจิต

เป็นเรื่องมหัศจรรย์ จริงๆ

ปล. ที่ใส่รูปน้ำหอมเพราะ เป็น “ผัสสะ” อย่างเดียวที่มีคำว่า “Miracle”

ในการนี้ ต้องขอขอบกราบขอบพระคุณในความเมตตาของพระคุณเจ้าประคุณ “สมเด็จพระวันรัต” วัดบวรนิเวศวิหาร ที่เสด็จมาเป็นประทานในพิธีประชุมเพลิงในครั้งนี้

======================

“คุณแม่ทัสดา เขมะนันทกุล หรือ นางปึง เสียบ เอ็ง เป็นบุตรี คนที่ 2 ของ นายบักเคี้ยง แซ่ปึง และ นางลั่งเฮียง แซ่อึ้ง เกิดเมื่อวันที่ 23 กรกฎาคม พุทธศัการาช 2490 มีพี่น้องร่วมสายเลือดด้วยกัน 5 คน คือ นางเซี่ยมไน้ แซ่ปึง อายุ 75 ปี, นายกิมเซี้ย แซ่ปึง ถึงแก่กรรมแล้ว, นางสุรีรัตน์ ตั่งเด่นไพศาล อายุ 56 ปี, นายธนาคม เขมะนันทะกุล อายุ 58 ปี และ นายสิทธิชัย เขมะนันทะกุล อายุ 53 ปี”

“คุณแม่ทัสดา เขมะนันทะกุล ได้สมรสกับ คุณพ่อ อนันต์ บุศยารักษ์ เมื่อปี พุทธศักราช 2511 และได้ถือกำเนิดบุตร/ธิดา รวม 5 คน คือ นางสาวศิโสภา บุศยารักษ์ อายุ 40 ปี, นางสาวนฤดี บุศยารักษ์ อายุ 39 ปี, นางนีรนุช ดีวิเศษภัณฑ์ อายุ 39 ปี, พระไพบูลย์ อภิปุณโณ อายุ 35 ปี, นายกฤต บุศยารักษ์ อายุ 34 ปี”

“เนื่องจากการที่คุณแม่ทัสดา ฯ ได้ถือกำเนิดในครอบครัวชาวจีนแต้จิ๋ว ที่เข้ามาพึงพระบรมโพธิสมภาร ในประเทศไทย จึงทำให้ได้มีการอบรมบ่มนิสัยให้เป็นผู้มีพื้นฐานของความเป็นคนกตัญญูกตเวที, มีความขยันหม่ันเพียรในการประกอบกิจการงาน และอดทน”

“คุณแม่ทัสดา มีความสามารถในการประกอบอาหารเป็นอย่างมาก ไม่ว่าจะเป็นอาหารคาวหวาน โดยเฉพาะอย่างย่ิง ขนมเปี้ย จนเป็นที่ติดอกติดใจในบรรดาหมู่ญาติ มิตร ทำให้เป็นที่มาของการริเร่ิมประกอบธุรกิจขนมเปี้ย ภายใต้เครื่องหมายการค้า “หงส์ทองขนมเปี๊ย””

“และเนื่องจากความที่เป็นคนช่างสังเกตุ รอบคอบมีความคิดสร้างสรรค์ ทำให้มีการปรับปรุงและพัฒนาขนมสูตรใหม่ๆ อยู่เสมอ จนเป็นที่ชื่นชอบพึงพอใจของบรรดาลูกค้าเป็นอย่างย่ิง และประกอบกับการที่เป็นคนไม่ย่อท้อต่อความยากลำบาก, ซื่อสัตย์, เป็นคนตรงเป็นคนสะอาด และ ประหยัดมัธยัส ทำให้ธุรกิจประสบความก้าวหน้าสำเร็จผล สามารถเลี้ยงดูครอบครัว ผ่านวิกฤตการณ์ต่าง ๆ ดำเนินมาได้กว่า 20 ปี”

“คุณแม่ทัสดายังเป็นคนใส่ใจในเรื่องการศึกษาอย่างมากเพราะถึงแม้ตัวท่านเอง จะไม่ได้รับการศึกษาภาคบังคับอย่างเป็นทางการเนื่องจากกิจหน้าที่การงานในปฐมวัย แต่ก็ได้มีความสนใจศึกษาด้วยตนเองในด้านภาษาศาสตร์คือภาษาไทย/ภาษาจีน และ ดนตรีคือการร้องเพลง ในภาคค่ำหรือในเวลาว่าง เป็นประจำอยู่่เสมอ และได้สนับสนุนส่งเสียให้บุตร/ธิดาทุกคน เป็นผู้ได้รับการศึกษาในระบบ จนถึงระดับอุดมศึกษาจากทั้งในประเทศและต่างประเทศ อย่าง ถูกต้อง สมบูรณ์ ซึ่งเป็นความภูมิใจของคุณแม่ทัสดาเป็นอย่างมาก”

“นอกจากนี้คุณแม่ทัสดา ยังเป็นคนที่มีพื้นฐานของบัณฑิต คือเป็นบุคคลที่มีจิตใจงาม เป็นคนใจกว้างโอบอ้อมอารี, มีมนุษยสัมพันธ์, เอื้อเฟี้อเผื่อแผ่ มีการให้บัน และรู้จักประมาณ”

“ด้วยคุณธรรมและอุปนิสัยดังกล่าว จึงทำให้คุณแม่ทัสดา เป็นที่เคารพรักของบรรดา บุตรธิดา ญาติสนิท มิตรสหาย, ลูกน้อง ผู้ใต้บังคับบัญชา และผู้ใกล้ชิดทั้งหลายเป็นอย่างมาก”

“ตั่งแต่ไหนแต่ไร คุณแม่ ฯ เป็นคนที่ใส่ใจ ในเรื่องการสร้างกุศลบำเพ็ญบุญ ด้วยการให้ทาน ใส่บาตร ถือศีลกินเจ และสวดมนต์อยู่เสมอ จนในบั้นปลายของชีิวิต ได้มีความสนใจในเรื่องของธรรมะ คือได้รับการศึกษาและปฏิบัติในเรื่องของการฝึกจิตภาวนา อย่างถูกต้อง ตามหลักธรรมที่ประกาศไว้ดีแล้ว โดยองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า จนได้เข้ารับการฝึกสมาธิวิปัสสนาในรูปแบบต่างๆ อยู่หลายครั้ง”

“คุณแม่ทัสดา ได้มีอาการป่วยด้วยโรคปอดอักเสบ อย่างกระทันหัน และได้เข้ารับรักษาตัว ในโรงพยาบาล ตั้งแต่ปลายเดือน สิงหาคม ที่ผ่านมา และ ได้ถึงแก่กรรมด้วยอาการอันสงบ ในวันที่ 22 ตุลาคม พุทธศักราช 2553 สิริรวมอายุ 63 ปี 3 เดือน”

“คุณงามความดี และ เกียรติภูมิ ตลอดจนหน้าที่ ในฐานะมารดา ฐานะภรรยา ฐานะเพื่อน ฐานะญาติ และฐานะมนุษย์คนหนึ่ง ที่คุณแม่ ฯ ได้สร้างสมไว้ในขณะที่ยังมีชีวิตอยู่ได้เป็นเครืองบ่งบอกถึงคติที่ไปของท่าน การจากไปของท่าน เป็นการจากไปอย่างองอาจมีเกียรติ ถึงแม้รูปกายของคุณแม่จะได้สูญสิ้นไปในวาระแห่งการประชุมเพลิง แต่เกียรติยศอันท่านทำไว้ดีแล้วนี้ จะได้จารึกตราตรึงไว้ในก้นบึ้งแห่งหัวใจของพวกเราที่มีท่านเป็นที่เคารพรัก เพื่อให้เป็นเครื่องเตือนสติให้สร้างกุศลบำเพ็ญบุญทำความดีต่อไป.”

==========

และขอขอบคุณทุกท่านที่มาร่วมเป็นเกียรติ แห่งคุณงามความดีที่คุณแม่ได้สร้างไว้ อันเป็นเครื่องป้องกันความขลาดของผู้ที่จะทำกาละ, และเมื่อผู้ใดได้สร้างความดีทางกาย/วาจา/ใจ อันเป็นเครื่องป้องกัน ความขลาดนี้ไว้ดีแล้ว ก็จะได้ชื่อว่าเป็นผู้ไม่ประมาท มีสติ มีศีลเป็นอย่างดี มีความดำริอันตั้งไว้แล้วด้วยดี ตามรักษาซึ่งจิตของตนเถิดดังนี้

ปล. ต่อไปนี้ ไม่มีอาหารที่โยมแม่ทำให้ฉันแล้ว ถึงแม้จะเป็นอาหารอันปราณีต ที่โยมแม่ทำ หรือ เป็นอาหารอันไม่ปราณีต ที่ได้จากการบิณบาตรตามมีตามได้ ก็ต้องพิจารณาแล้วจึงฉันอยู่ดี

มารดาผู้ให้กำเนิดของพระไพบูลย์ ได้ถึงแก่กรรมด้วยโรคปอดอักเสบ  ณ​ โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ ด้วยอาการอันสงบ ในวันที่ 22 ตุลาคม 2553, ศิริอายุรวม 63 ปี

ขณะนี้ได้บำเพ็ญกุศลอยู่ ณ​ วัดพลับพลาชัย (ใกล้ 5 แยกพลับพลาชัย) ศาลา 2, ระหว่างวันที่ 24 – 30 ตุลาคม 2553 โดยมีกำหนดการดังนี้

24 ตุลาคม 2553

• 19.00 น. ปาฐกถาธรรม โดย พระครูสิทธิปภากร (หลวงพ่อ ดร. สะอาด) วัดป่าดอนหายโศก
• 19.35 น. แสดงธรรมสังเวชเป็นภาษาบาลี
• 19.45 น. พัก / เคารพศพ

25 ตุลาคม 2553

• 19.00 น. ปาฐกถาธรรม โดย พระอาจารย์ คึกฤทธิ์ โสตถิผโล วัดนาป่าพง
• 19.35 น. แสดงธรรมสังเวชเป็นภาษาบาลี
• 19.45 น. พัก / เคารพศพ

26 ตุลาคม 2553

• 19.00 น. ปาฐกถาธรรม โดย พระอาจารย์มหาศิลป ธัมมสิปโป (ปธ.7) วัดบวรนิเวศวิหาร
• 19.35 น. แสดงธรรมสังเวชเป็นภาษาบาลี
• 19.45 น. พัก / เคารพศพ

27 ตุลาคม 2553

• 19.00 น. ปาฐกถาธรรม โดย พระอาจารย์ ดร. มหาฉัตรชัย สุฉัตตชโย (ปธ.9) วัดบวรนิเวศวิหาร
• 19.35 น. แสดงธรรมสังเวชเป็นภาษาบาลี
• 19.45 น. พัก / เคารพศพ

28 ตุลาคม 2553

• 19.00 น. ปาฐกถาธรรม โดย พระเทพปริยัติวิมล วัดบวรนิเวศวิหาร
• 19.35 น. แสดงธรรมสังเวชเป็นภาษาบาลี
• 19.45 น. พัก / เคารพศพ

29 ตุลาคม 2553

• 13.00 น. พิธีกงเต็กด้วยพระสงฆ์จีน

30 ตุลาคม 2553

• 11.00 น. ถวายเพลพระสงฆ์ 10 รูป
• 14.00 น. ประชุมเพลิง

เกียรติยศของมารดา ท่านได้ทำไว้แล้วในการประคบประหงมบำรุงเลี้ยง, แสดงโลกนี้แก่บุตรธิดาทั้งหลาย เป็นผู้มีอุปการะมากแก่เรา;

เราก็ร่วมกันจัดงานนี้ให้ท่าน อย่างสมศักคิ์ศรีของความเป็นแม่ในวาระสุดท้ายนี้ เพื่อเป็นเกียรติให้แก่ผู้ที่เป็นมารดาทั้งหลาย ผู้ที่ควรได้รับการยกย่องด้วย

ใครที่มีเลื่อมใสในเราเห็นว่าเราเป็นผู้มีความกรุณา ก็ให้พึงเห็นว่ามารดาของเรายิ่งเป็นผู้มีอุปการะ มีบุญคุณ มากกว่านั้นอีก

จึงขอแจ้งข่าวเชิญให้ท่านทั้งหลายมาร่วมกันเป็นเกียรติ เป็นศักดิ์ศรี แก่กันและกัน ในวาระนี้ด้วย

ชื่อ นามสกุล: นางทัสดา เขมะนันทกุล (สุดารัตน์ บุศยารักษ์)

พระไพบูลย์

ภิกษุทั้งหลาย!  เรากล่าวการกระทำตอบแทนไม่ได้ง่ายแก่ท่านทั้ง ๒ ท่านทั้ง ๒ คือใคร คือ มารดา ๑ บิดา ๑

ภิกษุ ท. ! บุตรพึงประคับประคองมารดาด้วยบ่าข้างหนึ่ง พึงประคับประคองบิดาด้วย บ่าข้างหนึ่ง เขามีอายุ มีชีวิตอยู่ตลอดร้อยปี และเขาพึงปฏิบัติท่านทั้ง ๒ นั้นด้วยการอบกลิ่น การนวด การให้อาบน้ำ และการดัด และท่านทั้ง ๒ นั้น พึงถ่ายอุจจาระปัสสาวะบนบ่าทั้งสองของเขานั่นแหละ ภิกษุ ท. ! การกระทำอย่างนั้นยังไม่ชื่อว่าอันบุตรทำแล้วหรือทำตอบแทนแล้วแก่มารดาบิดาเลย ข้อนั้นเพราะเหตุไร เพราะมารดาบิดามีอุปการะมาก

ภิกษุ ท. ! อนึ่ง บุตรพึงสถาปนามารดาบิดาในราชสมบัติ อันเป็นอิสราธิปัตย์ในแผ่นดินใหญ่อันมีรตนะ ๗ ประการมากหลายนี้ การกระทำกิจอย่างนั้น ยังไม่ชื่อว่าอันบุตรทำแล้วหรือทำตอบแทนแล้วแก่มารดาบิดาเลย ข้อนั้นเพราะเหตุไร เพราะมารดาบิดามีอุปการะมาก บำรุงเลี้ยง แสดงโลกนี้แก่บุตรทั้งหลาย

ส่วนบุตรคนใด

1. ยังมารดาบิดาผู้ไม่มีศรัทธา ให้สมาทานตั้งมั่นในสัทธาสัมปทา (ความถึงพร้อมด้วยศรัทรา)
2. ยังมารดาบิดาผู้ทุศีล ให้สมาทานตั้งมั่นในศีลสัมปทา (ความถึงพร้อมด้วยศีล)
3. ยังมารดาบิดาผู้มีความตระหนี่ ให้สมาทานตั้งมั่นในจาคสัมปทา (ความถึงพร้อมด้วยการบริจาค)
4. ยังมารดา บิดาทรามปัญญา ให้สมาทานตั้งมั่นในปัญญาสัมปทา (ความถึงพร้อมด้วยปัญญา)

ภิกษุ ท. ! ด้วยเหตุมีประมาณเท่านี้แล การกระทำอย่างนั้นย่อมชื่อว่าอันบุตรนั้นทำแล้ว และทำตอบแทนแล้ว แก่มารดาบิดา.

ต้องถามท่านผู้อ่านว่า อะไรหาง่ายกว่ากัน ระหว่าง

1. รัตนะทั้ง 7 มี จักรแก้ว, ช้างแก้ว, ม้าแก้ว, มณีแก้ว, นางแก้ว, ปรินายกแก้ว, คฤหบดีแก้ว
2. ศรัทธา, ศีล, จาคะ, ปัญญา

ข้อแรก เป็นการแสวงหาภายนอก หาดินแดน หาความรวย หาอำนาจ แล้วนำมาให้ มารดาบิดา เป็นการตอบแทนท่าน

ข้อสอง เป็นการแสวงหาภายใน คือ ศรัทธา, ศีล, จาคะ, ปัญญา เมื่อเรามีแล้ว แล้วสามารถชักนำให้มารดาบิดาเป็นอย่างนั้น เป็นการตอบแทนท่าน

ทำแบบข้อหนึ่งชื่อว่ายังไม่ตอบแทนกันได้โดยสมควรเลย

ทำแบบข้อสองถึงจะชื่อว่าเป็นการตอบแทนอันสมควรแล้ว

เพื่อนไม่ดี จะพาไป

1. นำให้เป็นนักเลงการพนัน
2. นำให้เป็นนักเลงเจ้าชู้
3. นำให้เป็นนักเลงเหล้า
4. นำให้เป็นคนลวงผู้อื่นด้วยของปลอม
5. นำให้เป็นคนโกงเขาซึ่งหน้า
6. นำให้เป็นคนหัวไม้ 11/183 ฑี.ปา

เพราะฉะนั้นก่อนคบใครเป็นเพื่อนให้ดูเลยว่าถ้าใครเป็นคนมีการทำ 6 อย่างนี้ มีสิทธิ์เป็นเพื่อนชั่ว

1. การนอนสาย
2. การเสพภรรยาผู้อื่น
3. ความประสงค์ผูกเวร
4. ความเป็นผู้ทำแต่สิ่งหาประโยชน์มิได้
5. เป็นมิตรชั่ว
6. เป็นผู้ตระหนี่เหนียวแน่นนัก 11/185 ฑี.ปา

คนแบบนี้เป็นเพื่อนชั่วได้แน่นอน อย่างคบเลย

เพื่อนยังมีอีก 8 แบบ ดังนี้คือ

คนปอกลอก ท่านพึงทราบว่าไม่ใช่มิตร เป็นแต่คนเทียมมิตรโดยสถาน ๔ คือ

1. เป็นคนคิดเอาแต่ได้ฝ่ายเดียว
2. เสียให้น้อยคิดเอาให้ได้มาก
3. ไม่รับทำกิจของเพื่อนในคราวมีภัย
4. คบเพื่อนเพราะเห็นแก่ประโยชน์ของตัว

คนดีแต่พูด ท่านพึงทราบว่าไม่ใช่มิตร เป็นแต่คนเทียมมิตรโดยสถาน ๔ คือ

1. เก็บเอาของล่วงแล้วมาปราศรัย
2. อ้างเอาของที่ยังไม่มาถึงมาปราศรัย
3. สงเคราะห์ด้วยสิ่งหาประโยชน์มิได้
4. เมื่อกิจเกิดขึ้นแสดงความขัดข้อง [ออกปากพึ่งมิได้]

คนหัวประจบ ท่านพึงทราบว่าไม่ใช่มิตร เป็นแต่คนเทียมมิตรโดยสถาน ๔ คือ

1. ตามใจเพื่อนให้ทำความชั่ว [จะทำชั่วก็คล้อยตาม]
2. ตามใจเพื่อนให้ทำความดี [จะทำดีก็คล้อยตาม]
3. ต่อหน้าสรรเสริญ
4. ลับหลังนินทา

คนชักชวนในทางฉิบหาย ท่านพึงทราบว่าไม่ใช่มิตร เป็นแต่คนเทียมมิตรโดยสถาน ๔ คือ

1. ชักชวนให้ดื่มน้ำเมา คือ สุราและเมรัย  อันเป็นที่ตั้งแห่งความประมาท
2. ชักชวนให้เที่ยวตามตรอกต่างๆ ในเวลากลางคืน
3. ชักชวนให้เที่ยวดูการมหรสพ
4. ชักชวนให้เล่นการพนันอันเป็นที่ตั้งแห่งความประมาท

บัณฑิตรู้แจ้งมิตร ๔ จำพวกเหล่านี้ คือ มิตรปอกลอก ๑ มิตรดีแต่พูด ๑ มิตรหัวประจบ ๑ มิตรชักชวนในทางฉิบหาย ๑ ว่าไม่ใช่มิตรแท้ ดังนี้แล้ว พึงเว้นเสียให้ห่างไกล เหมือนคนเดินทางเว้นทางที่มีภัย ฉะนั้น ฯ 11/191 ฑี.ปา.

มิตรมีอุปการะ ท่านพึงทราบว่าเป็นมิตรแท้โดยสถาน ๔ คือ

1. รักษาเพื่อนผู้ประมาทแล้ว
2. รักษาทรัพย์สมบัติของเพื่อนผู้ประมาทแล้ว
3. เมื่อมีภัยเป็นที่พึ่งพำนักได้
4. เมื่อกิจที่จำต้องทำเกิดขึ้นเพิ่มทรัพย์ให้สองเท่า [เมื่อมีธุระช่วยออกทรัพย์ให้เกินกว่าที่ออกปาก]

มิตรร่วมสุขร่วมทุกข์ ท่านพึงทราบว่าเป็นมิตรแท้โดยสถาน ๔ คือ

1. บอกความลับ [ของตน] แก่เพื่อน
2. ปิดความลับของเพื่อน
3. ไม่ละทิ้งในเหตุอันตราย
4. แม้ชีวิตก็อาจสละเพื่อประโยชน์แก่เพื่อนได้

มิตรแนะประโยชน์ ท่านพึงทราบว่าเป็นมิตรแท้โดยสถาน ๔ คือ

1. ห้ามจากความชั่ว
2. ให้ตั้งอยู่ในความดี
3. ให้ได้ฟังสิ่งที่ยังไม่เคยฟัง
4. บอกทางสวรรค์ให้

มิตรมีความรักใคร่ ท่านพึงทราบว่าเป็นมิตรแท้โดยสถาน ๔ คือ

1. ไม่ยินดีด้วยความเสื่อมของเพื่อน
2. ยินดีด้วยความเจริญของเพื่อน
3. ห้ามคนที่กล่าวโทษเพื่อน
4. สรรเสริญคนที่สรรเสริญเพื่อน

บัณฑิตรู้แจ้งมิตร ๔ จำพวกเหล่านี้ คือ มิตรมีอุปการะ ๑ มิตรร่วมสุขร่วมทุกข์ ๑ มิตรแนะประโยชน์ ๑ มิตรมีความรักใคร่ ๑ ว่าเป็นมิตรแท้ ฉะนี้แล้ว พึงเข้าไปนั่งใกล้โดยเคารพเหมือนมารดากับบุตร ฉะนั้น บัณฑิตผู้สมบูรณ์ด้วยศีล ย่อมรุ่งเรืองส่องสว่างเพียงดังไฟ เมื่อบุคคลออมโภคสมบัติอยู่เหมือนแมลงผึ้งผนวกรัง โภคสมบัติย่อมถึงความสั่งสมดุจจอมปลวกอันตัวปลวกก่อขึ้น  ฉะนั้น

คฤหัสถ์ในตระกูลผู้สามารถ ครั้นสะสมโภคสมบัติได้อย่างนี้แล้ว  พึงแบ่งโภคสมบัติออกเป็นสี่ส่วน เขาย่อมสมานมิตรไว้ได้ พึงใช้สอยโภคสมบัติด้วยส่วนหนึ่ง พึงประกอบการงานด้วยสองส่วน   พึงเก็บส่วนที่สี่ไว้ด้วย หมายว่าจักมีไว้ในยามอันตราย ดังนี้ ฯ  11/197 ฑี.ปา

ถ้าข้าพเจ้าจะบวชเพื่อทดแทนบุญคุณพ่อแม่ แต่จิตใจไม่ใช่ผู้ชาย ร่างกายเป็นผู้ชายแต่มีความปรารถนาที่จะตั้งใจปฏิบัติในการบวช

ถ้าข้าพเจ้าบวชพ่อและแม่จะได้บุญหรือไม่? หรือ พ่อแม่จะบาป (บวชโกนผมห่มผ้าเหลือง) ไม่ใช่บวชเพียงถือศีลเท่านั้น (บวชผ้าขาว)

คำตอบคือ

การบวชหรือการประพฤติพรหมจรรย์ ก็เพื่อ “รื้อถอนตัวตน” การที่ยังมีความสำคัญมั่นหมายว่า “ฉันเป็นอย่างนั้น ฉันเป็นอย่างนี้” เพราะความยึดถือนี่แหล่ะที่ทำให้เราเป็นทุกข์ <== อันนี้เป็นสิ่งที่เราต้องละ

ถ้าท่านมี “คุณสมบัติครบ” ในการบรรพชา อุปสมบท แล้วประพฤติปฏิบัติ ตามศีลของพระได้ครบถ้วน อันนี้ดีมากเลย

“คุณสมบัติครบ” คืออะไร? ให้ถามตัวเอง ดังต่อไปนี้

1. เป็นโรค 5 ชนิดหรือไม่?
2. เป็นกะเทย 3 ประเภท (จาก 5 ประเภท) หรือไม่?
3. เป็นคนมีอวัยวะ 2 เพศ หรือเปล่า?
4. เคยทำอนันตริยกรรม5 หรือไม่?
5. มีหนึ้สินหรือเปล่า?
6. เป็นโจรที่มีหมายจับ/แหกคุก ?
7. เป็นข้าราขการที่ยังไม่ได้รับอนุญาติจากผู้บังคับบัญชา
8. เป็นทาสหรือเปล่า?
9. อายุน้อยกว่า 20 ปี?

ถ้าตอบว่า “ไม่”​ ได้ทั้งหมด ก็มีคุณสมบัติครบในการบวช ก็แค่ไปหา บาตร จีวร และ พระอุปัชฌา ก็บวชได้แล้ว

แล้ว โรค 5 ชนิดคืออะไรล่ะ? คือ โรคเรื้อน โรคฝี โรคกลาก โรคหลอดลมโป่งพอง โรคลมบ้าหมู

แล้วกะเทย (บัฒเฑาะก์) 5 ประเภทคืออะไร?

๑.อาสิตตบัณเฑาะก์ คนที่ดับความใคร่เร่าร้อน (เพราะกาม) ของตนโดยใช้ปากอม องคชาตของผู้อื่น

๒.อุสูยบัณเฑาะก์ คนที่เมื่อเห็นผู้อื่นประพฤติล่วงเกินทางเพศกัน เกิดความริษยาขึ้น ความเร่าร้อน จึงระงับไป

๓.โอปักกมิกบัณเฑาะก์ คนที่ถูกตัดองคชาต

๔.ปักขบัณเฑาะก์ คนที่เป็นบัณเฑาะก์ในเวลาข้างแรม ด้วยอานุภาพแห่งอกุศลวิบาก

๕.นปุงสกบัณเฑาะก์ คนที่เป็นบัณเฑาะก์โดยกำเนิด

ในบัณเฑาะก์ 5 นั้น ประเภทที่ 1, 2 ไม่ห้ามบรรพชา ส่วนที่เหลือ ห้ามบรรพชา (วิ. อ. ๓ / ๑๐๙ / ๘๑ – ๘๒)

อนัตตริยกรรม 5 ก็คือ การฆ่าบิดา/มารดา ฆ่าพระอรหันต์ ทำสงฆ์ให้แตกกัน ทำพระพุทธเจ้าให้ห้อเลือด

คนที่มีอวัยวะ 2 เพศ ไม่เหมือกับกะเทย เพราะกะเทยมีอวัยวะของคนเพศเดียว อันนี้ พระพุทธเจ้า บอกตรงตัวอยู่แล้ว คนมีอวัยวะ 2 เพศ

ถ้าท่านเป็นกะเทยประเภทที่ 1 หรือ 2 และ มีคุณสมบัติอย่างอื่นครบตามนี้ ก็บวชได้ และเมื่อบวชมาแล้ว ก็ปฏิบัติตามศีลของพระ ได้ทุกประการ ตัวท่านย่อมได้บุญแน่นอน

และถ้าสามารถทำให้มารดาบิดา

ถ้าท่านทุศีล ==> ให้เป็นคนมีศีล;

ถ้าท่านมีมิจฉาทิฐิ ==> ให้มีสัมมาทิฐิ;

ถ้าท่านไม่มีสมาธิ ==> ให้ท่านมีสมาธิ;

ถ้าท่านไม่มีปัญญาเครื่องเจาะแทงกิเลส ==> ให้ท่านมีปัญญา

<== ถ้าทำได้อย่างนี้ ชื่อว่าตอบแทนบุญคุณ มารดา/บิดา ได้เต็มที่ทึ่สุดเลย

ในสัปดาห์นี่ ได้นำเรื่องที่แสดงไว้โดยพระสารีบุตร ผู้เป็นธรรมเสนาบดีมาให้ได้ฟัง(อ่าน) กัน โดยพระสารีบุตรได้บอกถึงวิธีการระงับความอาฆาต ถึงแม้ว่าบุคคลนั้นจะเป็นคนไม่ดีขนาดไหนก็ตาม สรุปได้ดังนี้คือ

เราพึงระงับความอาฆาตแม้ในบุคคลเช่นนี้

1. มีความประพฤติทางกายไม่บริสุทธิ์ (แต่) วาจาบริสุทธิ์
2. มีความประพฤติทางกายบริสุทธิ์ (แต่) วาจาไม่บริสุทธิ์
3. มีความประพฤติทางกายไม่บริสุทธิ์ วาจาไม่บริสุทธิ์ แต่ ได้ความสงบทางใจ ได้ความเลื่อมใสโดยกาลอันสมควร
4. มีความประพฤติทางกายไม่บริสุทธิ์ วาจาไม่บริสุทธิ์ และ ไม่ได้ความสงบทางใจ ไม่ได้ความเลื่อมใสโดยกาลอันสมควร
5. มีความประพฤติทางกายบริสุทธิ์ และ วาจาบริสุทธิ์ และ ได้ความสงบทางใจ ได้ความเลื่อมใสโดยกาลอันสมควร

เราคงเคยเห็นคนที่ “พูดโกหกซึ่งๆหน้า วาจาก็แย่ ปากก็เหม็น แต่ว่าเขาไม่ฆ่าสัตว์ ไม่ได้ขโมย” คนแบบนี้ คือ ข้อ 2,​ เราก็ควรระงับความอาฆาตแม้ในบุคคลเช่นนี้

เราคงเคยเห็น “ชาวนาที่ต้องไปดักปลา ดักหนู ล่าเขียด มากิน แต่ว่าเขาก็มีสัมมาวาจา” คนแบบี้ คือ ข้อ 1, เราก็ควรระงับความอาฆาตแม้ในบุคคลเช่นนี้

เราคงเคยเห็นคนที่ “พูดก็ไม่ดี เอะอะโวยวาย ตบยุง ขโมยของ โอ้อวด แต่เขาก็ยัง ใส่บาตร เข้าวัดถวายทานบ้าง” คนแบบนี้คือข้อ 3,​ เราก็ควรระงับความอาฆาตแม้ในบุคคลเช่นนี้

เราคงเคยเห็นคนที่ “โกหกหน้าด้านๆ โกงชาติบ้านเมือง พูดเฉไฉบิดเบือน ยืมมือคนอื่นฆ่า แถม วัดวาบุญทานก็ทำแบบขอไปทีหวังชื่อเสียง ไม่เคยนั่งสมาธิ” คนแบบนี้คือข้อ 4 เราก็ควรระงับความอาฆาตแม้ในบุคคลเช่นนี้ (ถึงแม้ว่าเขาจะทำอะไรให้เราไม่พอใจก็ตาม)

เราคงเคยเห็นคนที่ “พูดดีคิดดีทำดี น่ายกย่องนับถือ มีศึล ทำประโยขน์แก่บ้านเมือง” คนแบบนี้คือข้อ 5 เราควรระงับความอาฆาตแม้ในบุคคลเช่นนี้ (ถึงแม้ว่าเขาจะทำอะไรให้เราไม่พอใจก็ตาม)

โดยเปรียบเทียบแต่ละข้อดังนี้

• 1 เหมือนภิกษุใช้ผ้าบังสุกุล

• (มีความประพฤติทางกายไม่บริสุทธิ์ (แต่) วาจาบริสุทธิ์)

“พระที่ถือผ้าบังสุกุลเป็นวัตร เห็นผ้าเก่าที่ถนน  เหยียบให้มั่นด้วยเท้าซ้าย  เขี่ยออกดูด้วยเท้าขวา ส่วนใดเป็นสาระ ก็เลือกถือเอาส่วนนั้นแล้วหลีกไป ฉันใด; ความประพฤติทางกายไม่บริสุทธิ์ส่วนใดของเขา เธอไม่พึงใส่ใจส่วนนั้นในสมัยนั้น ส่วนความประพฤติทางวาจาบริสุทธิ์ส่วนใดของเขา เธอพึงใส่ใจส่วนนั้นในสมัยนั้น ฉันนั้น เธอพึงระงับความอาฆาตในบุคคลนั้น อย่างนี้”

ผ้าบังสุกุล คือผ้าที่เขาทิ้งแล้ว ไม่ใช้แล้ว เช่นผ้าห่อศพ หรือผ้าเปื้อนฝุ่น

• 2 เหมือนการกินน้ำในสระน้ำที่มีสาหร่ายปกคลุม

• (มีความประพฤติทางกายบริสุทธิ์ (แต่) วาจาไม่บริสุทธิ์)

“สระน้ำที่ถูกสาหร่ายและแหนคลุมไว้บุรุษผู้เดินทางร้อนอบอ้าว เหนื่อยอ่อน  ระหายน้ำ เขาลงสู่สระน้ำนั้น แหวกสาหร่ายและแหนด้วยมือทั้งสองแล้ว กอบน้ำขึ้นดื่มแล้วพึงหลีกไป ฉันใด ; ความประพฤติทางวาจาไม่บริสุทธิ์ส่วนใดของเขา เธอไม่พึงใส่ใจในส่วนนั้นในสมัยนั้น ส่วนความประพฤติทางกายบริสุทธิ์ส่วนใดของเขา  เธอพึงใส่ใจในส่วนนั้นในสมัยนั้น ฉันนั้น    เธอพึงระงับความอาฆาตในบุคคลนี้อย่างนี้

• 3 เหมือนการกินน้ำน้อยในรอยโค

• (มีความประพฤติทางกายไม่บริสุทธิ์ วาจาไม่บริสุทธิ์ แต่ ได้ความสงบทางใจ ได้ความเลื่อมใสโดยกาลอันสมควร)

“น้ำเล็กน้อยมีอยู่ในรอยโค  บุรุษผู้เดินทางร้อนอบอ้าวเหนื่อยอ่อน  ระหายน้ำ   เขาพึงเกิดความคิดอย่างนี้ว่า   ‘น้ำเล็กน้อยมีอยู่ในรอยโคนี้   ถ้าเราจะกอบขึ้นดื่มหรือใช้ภาชนะตักขึ้นดื่มไซร้    เราก็จักทำน้ำนั้นให้  ไหวบ้าง   ให้ขุ่นบ้าง   ให้ไม่เป็นที่ควรดื่มบ้าง   ถ้ากระไรเราพึงคุกกเข่าก้มลงดื่มน้ำอย่างโคดื่มน้ำแล้วหลีกไปเถิด’  เขาคุกเข่าก้มลงดื่มน้ำอย่างโคดื่มน้ำแล้วหลีกไป แม้ฉันใด ; ความประพฤติทางกายไม่บริสุทธิ์ส่วนใดของเขา เธอไม่พึงใส่ใจส่วนนั้นสมัยนั้น แม้ความประพฤติทางวาจาไม่บริสุทธิ์ส่วนใดของเขา เธอก็ไม่พึงใส่ใจส่วนนั้นในสมัยนั้น  แต่การได้ทางสงบใจได้ความเลื่อมใสโดยกาลอันสมควรส่วนใดของเขา เธอพึงใส่ใจส่วนนั้นในสมัยนั้น    ฉันนั้น  เธอพึงระงับความอาฆาตในบุคคลนั้นอย่างนี้”

• 4 เหมือนสงสารคนป่วยไม่สบาย

• (มีความประพฤติทางกายไม่บริสุทธิ์ วาจาไม่บริสุทธิ์ และ ไม่ได้ความสงบทางใจ ไม่ได้ความเลื่อมใสโดยกาลอันสมควร)

“บุรุษผู้อาพาธ  มีทุกข์   เป็นไข้หนัก เดินทางไกลแม้ข้างหน้าเขาก็มีบ้านอยู่ไกล แม้ข้างหลังเขาก็มีบ้านอยู่ไกล เขาไม่พึงได้อาหารที่สบาย (ถูกโรค)  เภสัชที่สบาย  ผู้พยาบาลที่สมควร  และผู้นำทางไปสู่บ้าน บุรุษบางคนผู้เดินทางไกลพึงเห็นเขา บุรุษนั้นพึงเข้าไปตั้งความกรุณาความเอ็นดู ควานอนุเคราะห์ในเขาว่า   ‘โอ   คน  ๆ นี้พึงได้อาหารที่สบายเภสัชที่สบาย   ผู้พยาบาลที่สมควร   และผู้นำทางไปสู่บ้าน’   ข้อนั้นเพราะเหตุไรเพราะเหตุว่า  คน ๆ นี้อย่าถึงความพินาศฉิบหาย  ณ ที่นี้เลย แม้ฉันใด; เธอ พึงเข้าไปตั้งความกรุณา   ความเอ็นดู   ความอนุเคราะห์  ในบุคคลแม้เห็น ปานนี้ว่า   โอท่านผู้นี้พึงละกายทุจริตแล้ว  อบรมกายสุจริต  พึงละวจีทุจริตแล้ว อบรมวจีสุจริต  พึงละมโนทุจริตแล้ว   อบรมมโนสุจริต     ข้อนั้นเพราะเหตุไร  เพราะเหตุว่า  ท่านผู้นี้เมื่อตายไปแล้ว   อย่าเข้าถึงอบาย   ทุคติ   วินิบาต  นรก ฉันนั้น   เธอพึงระงับความอาฆาตในบุคคลนั้นอย่างนี้”

• 5 เหมือนเล่นน้ำในสระน้ำใสเย็น

• (มีความประพฤติทางกายบริสุทธิ์ และ วาจาบริสุทธิ์ และ ได้ความสงบทางใจ ได้ความเลื่อมใสโดยกาลอันสมควร)

“สระน้ำที่มีน้ำใส  มีน้ำอร่อยดี  มีน้ำเย็น  มีน้ำขาว    มีท่าน้ำราบเรียบ  น่ารื่นรมย์ดาดาษไปด้วยต้นไม้พันธุ์ต่าง ๆ บุคคลผู้เดินทางร้อนอบอ้าว  เหนื่อย  อ่อน กระหายน้ำ   เขาพึงลงสู่สระน้ำนั้น    อาบบ้าง   ดื่มบ้าง แล้วขึ้นมานั่งบ้าง  นอนบ้าง ที่ร่มไม้ใกล้สระน้ำนั้น    แม้ฉันใด ; แม้ความประพฤติทางกายบริสุทธิ์ส่วนใดของเขา   เธอพึงใส่ใจส่วนนั้นในสมัยนั้น    แม้ ความประพฤติทางวาจาบริสุทธิ์ส่วนใดของเขา     เธอพึงใส่ใจส่วนนั้นในสมัยนั้น    แม้การได้ทางสงบใจ   ได้ความเลื่อมใสโดยการอันสมควร ส่วนใดของเขา  เธอพึงใส่ใจส่วนนั้นในสมัยนั้น    ฉันนั้น     ภิกษุพึงระงับความอาฆาตในบุคคลนั้นอย่างนี้”

ทักษิณ แม้ว่าเขาจะดีจริงหรือไม่ดีจริง เราก็ไม่ควรอาฆาตเขา อภิสิทธิ์ แม้เขาจะดีจริงหรือไม่ดีจริง เราก็ไม่ควรอาฆาตเขา ใครจะดีหรือไม่ดี ก็ไม่เป็นไร เพราะเราจะเป็นคนดี คนดีไม่อาฆาตใคร แม้ว่าเขาจะไม่ดีขนาดไหนก็ตาม กรรมใครก็กรรมมัน กรรมของเขาอย่าเอามาเป็นของเรา