download9
ออกอากาศทาง FM92.5 ในวันที่ 13/01/2561



HIGHLIGHTS:

  • คุณลักษณะที่สำคัญของคนเทียมมิตร

บทคัดย่อ

หนึ่งในทิศทั้งหกนั้นคือ ทิศเบื้องซ้าย ซึ่งพระพุทธเจ้าทรงอธิบายไว้เกี่ยวกับเพื่อน มิตร สหาย และอำมาตย์ (คู่ค้า) ที่มีหน้าที่พึงปฏิบัติต่อโดยฐานะ 5 ประการ คือ

  1. ด้วยการให้ปัน ให้ทาน มีของเล็กๆน้อยๆหรือของชำร่วยติดไม่ติดมือไปฝาก
  2. ด้วยการพูดจาไพเราะ มีปิยะวาจาทำให้เกิดความรัก ความแช่มชื่นใจ ไม่ขัดเคืองกัน
  3. ด้วยการประพฤติประโยชน์
  4. ด้วยการวางตนเสมอกัน ประพฤติตนให้ถูกต้องเหมาะสมกับหน้าที่รับผิดชอบของตน
  5. ด้วยการไม่กล่าวคำอันเป็นเครื่องให้แตกกัน ไม่ควรพูดทิ่มให้เพื่อนรู้สึกเจ็บใจหรือแตกสามมัคคีกัน

 

นอกจากนั้นเพื่อน มิตร สหาย และอำมาตย์ (คู่ค้า) ยังควรอนุเคราะห์ ตอบแทนหรือรักษามิตรโดยฐานะ 5 ประการคือ

  1. รักษามิตรผู้ประมาทแล้ว
  2. รักษาทรัพย์ของมิตรผู้ประมาทแล้ว
  3. เป็นที่พึ่งแก่มิตรเมื่อมีภัย
  4. ไม่ทอดทิ้งในยามมีอันตราย
  5. นับถือสมาชิกในวงศ์ของมิตร


 

อย่างไรก็ตามบางครั้งเราก็อาจจะพบกับคนพาล คนไม่ดีที่มีเจตนาแอบแฝงมาเพื่อหาประโยชน์ใส่ตนจากการผูกมิตรกับเรา แต่ไม่ใช่มิตรแท้ซึ่งเรียกว่า “คนเทียมมิตร” โดยเรามีวิธีสังเกตได้ดังนี้

  1. คนปอกลอก ท่านพึงทราบว่าไม่ใช่มิตร เป็นแต่คนเทียมมิตรโดยมี 4 คุณลักษณะคือ
    • เป็นคนคิดเอาแต่ได้ฝ่ายเดียว
    • เสียให้น้อยคิดเอาให้ได้มาก
    • ไม่รับทำกิจของเพื่อนในคราวมีภัย
    • คบเพื่อนเพราะเห็นแก่ประโยชน์ของตัว
  2. คนดีแต่พูด ท่านพึงทราบว่าไม่ใช่มิตร เป็นแต่คนเทียมมิตรโดยมี 4 คุณลักษณะคือ
    • เก็บเอาของล่วงแล้วมาปราศรัย
    • อ้างเอาของที่ยังไม่มาถึงมาปราศรัย
    • สงเคราะห์ด้วยสิ่งหาประโยชน์มิได้
    • เมื่อกิจเกิดขึ้นแสดงความขัดข้อง (ออกปากพึ่งไม่ได้)
  3. คนหัวประจบ ท่านพึงทราบว่าไม่ใช่มิตร เป็นแต่คนเทียมมิตรโดยมี 4 คุณลักษณะคือ
    • ตามใจเพื่อนให้ทำความชั่ว จะทำชั่วก็คล้อยตาม
    • ตามใจเพื่อนให้ทำความดี จะทำดีก็คล้อยตาม
    • ต่อหน้าสรรเสริญ
    • ลับหลังนินทา
  4. คนชักชวนในทางฉิบหาย ท่านพึงทราบว่าไม่ใช่มิตร เป็นแต่คนเทียมมิตรโดยมี 4 คุณลักษณะคือ
    • ชักชวนให้ดื่มน้ำเมา คือ สุราและเมรัย  อันเป็นที่ตั้งแห่งความประมาท
    • ชักชวนให้เที่ยวตามตรอกต่างๆ ในเวลากลางคืน
    • ชักชวนให้เที่ยวดูการมหรสพ
    • ชักชวนให้เล่นการพนันอันเป็นที่ตั้งแห่งความประมาท

 

ทั้งนี้เรายังสามารถสังเกตเพิ่มเติมได้อีกว่า บุคคลนั้นมีแนวโน้มที่จะเป็นเพื่อนชั่วหรือไม่ โดยการสังเกตจากพฤติกรรมดังต่อไปนี้

  1. นำให้เป็นนักเลงการพนัน
  2. นำให้เป็นนักเลงเจ้าชู้
  3. นำให้เป็นนักเลงเหล้า
  4. นำให้เป็นคนลวงผู้อื่นด้วยของปลอม
  5. นำให้เป็นคนโกงเขาซึ่งหน้า
  6. นำให้เป็นคนหัวไม้
  7. การนอนตื่นสาย
  8. การเสพภรรยาผู้อื่น
  9. ความประสงค์ผูกเวร
  10. ความเป็นผู้ทำแต่สิ่งหาประโยชน์มิได้
  11. เป็นมิตรชั่ว
  12. เป็นผู้ตระหนี่เหนียวแน่นนัก

 

“บัณฑิตรู้แจ้งมิตร 4 จำพวกเหล่านี้ คือ มิตรปอกลอก 1 มิตรดีแต่พูด 1 มิตรหัวประจบ 1 มิตรชักชวนในทางฉิบหาย 1 ว่าไม่ใช่มิตรแท้ ดังนี้แล้ว พึงเว้นเสียให้ห่างไกล เหมือนคนเดินทางเว้นทางที่มีภัย ฉะนั้น ฯ”

พระสูตร / เรื่องที่เกี่ยวข้อง

กัลยาณมิตร (ตอนที่ 1) : คนเทียมมิตร
Tagged on: