download9
ออกอากาศทาง FM92.5 ในวันที่ 23/12/2560

HIGHLIGHTS:

  • ความหมายที่แท้จริงของคำว่า “อามิสบูชา” และ “ปฏิบัติบูชา”
  • วิธีและรายละเอียดของการปฏิบัติบูชาสำหรับผู้ครองเรือน

บทคัดย่อ

 

เมื่อครั้งที่พระพุทธเจ้าใกล้จะปรินิพพาน ได้ทรงตรัสสอนเกี่ยวกับรูปแบบของการบูชาไว้ดังนี้

  1. อามิสบูชา เป็นการบูชาโดยใช้เครื่องมือหรือด้วยสิ่งของข้าวของต่างๆ เป็นอุปกรณ์ในการบูชา เช่น การถวายดอกไม้ เครื่องหอม ของหอม การสร้างพระพุทธรูปและสิ่งปลูกสร้าง การเตรียมข้าวของใส่บาตร การทำทานในรูปแบบต่างๆ เป็นต้น
  2. ปฏิบัติบูชา เป็นการบูชาขั้นสูงสุดซึ่งดีกว่าและสูงกว่าอามิสบูชา เช่น ภิกษุ ภิกษุณี อุบาสก อุบาสิกาที่ได้ปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม ปฏิบัติชอบยิ่ง ปฏิบัติตามธรรมอยู่

ทั้งนี้ไม่ได้หมายความว่าอามิสบูชาไม่สำคัญ ไม่จำเป็นต้องทำ ซึ่งทำให้เกิดความตระหนี่ในใจเพราะถูกกิเลสหลอกเสียแล้ว แม้แต่ในอามิสบูชาเองก็มีปฏิบัติบูชาอยู่ภายในนั้นแล้ว เพราะการให้ทานเรามีผู้รับ ไม่ได้มองเฉพาะที่ตัวทานอย่างเดียวแต่มองไปที่การกระทำในการสละออกมากกว่า

 

การปฏิบัติบูชา สามารถทำได้หลายรูปแบบโดยยึดหลักให้มีคุณธรรมเกิดขึ้นในจิต ยกตัวอย่างเช่น

  • ความอดทนที่จะไม่พูดคำหยาบคาย ไม่ด่าว่ากัน ละมิจฉาวาจาไม่ให้เกิดขึ้น
  • การรักษาศีล เช่น การไม่ฆ่าสัตว์ตัดชีวิต การไม่ดื่มสุรา เป็นต้น
  • ความขยันขันแข็งและความกระตือรือร้นในการทำงาน หาเลี้ยงชีพโดยสุจริต

 

เราทุกคนควรจะปฏิบัติตนเป็นธรรมทายาทโดยการปฏิบัติบูชา ไม่ใช่เป็นอามิสทายาทโดยอามิสบูชาอย่างเดียว เมื่อผู้อื่นเห็นก็จะยกย่องว่าสาวกในธรรมวินัยนี้ดีเพราะมีการประพฤติปฏิบัติธรรมอย่างสมควรและเหมาะสม ซึ่งแม้แต่ตัวพระพุทธเจ้าก็จะได้รับการยกย่องด้วยเช่นกัน

ดังนั้นเราควรจะรัดกุม รอบคอบ ทำความสมดุลให้ได้ และปฏิบัติควบคู่กันไปทั้งอามิสบูชา (ที่มีสิ่งของมาประกอบ) และการปฏิบัติบูชา (ที่ไม่มีสิ่งของมาประกอบ) เพื่อให้ได้ผลที่ดีเป็นเลิศทั้งสองส่วน โดยการน้อมนำคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเข้าไว้ในใจ ทั้งการปฏิบัติธรรม รักษาศีล รู้จักนำธรรมะมาประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน เช่น

  • ฆราวาสชั้นเลิศต้องมีลักษณะของการหาทรัพย์ด้วยความขยันขันแข็งและการรู้จักแบ่งจ่ายทรัพย์อย่างถูกต้อง ไม่ตระหนี่ในทรัพย์ ไม่ยึดติดและละวางความยึดถือในทรัพย์นั้นๆ ด้วย
  • รู้จักหน้าที่ที่ต้องปฏิบัติกับทิศทั้งหก เช่น การพูดจาสุภาพ รักษาน้ำใจกับบิดามารดา การไม่นินทา ไม่พูดจายุยงให้แตกกันระหว่างเพื่อนฝูง
  • หากผู้ครองเรือนไม่ปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม มองไม่เห็นธรรมะที่เป็นเรื่องพื้นฐาน แต่มุ่งเน้นไปที่เรื่องของอามิส จะทำให้เกิดอกุศลธรรมหรืออธรรมเกิดขึ้นได้ เช่น ต้องการให้ได้มาซึ่งอามิสโดยยอมผิดศีล เป็นต้น

บางสถานการณ์เราอาจจะฝืนความรู้สึก ให้ยำเกรงในพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ โดยการมีหิริโอตตัปปะและความอดทนที่จะไม่ทำให้เกิดในสิ่งที่เป็นอกุศลธรรมต่างๆ ก็ถือว่าเป็นการปฏิบัติบูชาและเป็นการปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรมแล้ว

พระสูตร / เรื่องที่เกี่ยวข้อง

 

ปฏิบัติบูชาสำหรับผู้ครองเรือน
Tagged on: