download9
ออกอากาศทาง FM92.5 ในวันที่ 05/11/2560



HIGHLIGHTS:

  • ความหมายและลักษณะของ “อนัตตา”

บทคัดย่อ

คำถาม : ต้องการทราบคำอธิบายเรื่อง “อนัตตา”

คำตอบ : “อนัตตา” เป็นศัพท์ภาษาบาลี ใช้สำหรับเรียกคุณสมบัติ (Property or Attribute) ของการไม่ใช่ ไม่มี และไม่เป็นตัวตน มีปรากฏอยู่ในทุกสิ่งทุกอย่าง อันได้แก่

  • คุณสมบัติที่บ่งบอกถึงการขึ้นกับสิ่งอื่นเพื่อให้เกิดสิ่งใดสิ่งหนึ่งเกิดขึ้น มีความมีอยู่หรือคงอยู่แค่ช่วงเวลาที่เหตุปัจจัยนั้นมีอยู่ เช่น ผ้าเกิดจากการถักทอของเส้นด้าย เสื้อเกิดจากการตัดเย็บจากผ้าแต่ละผืน เป็นต้น
  • มีความไม่เที่ยง เพราะเปลี่ยนแปลงไปตามเหตุตามปัจจัย
  • เป็น “ทุกข์” คือ ทนอยู่ในสภาพเดิมได้ยาก
  • มีความแปรปรวนเป็นธรรมดา จึงไม่ควรที่เราจะเห็นสิ่งนั้นว่าเป็นตัวเรา ของเรา หรือมีอยู่ในเรา

 

“นั่นไม่ใช่ของเรา (เนตํ มม), นั่นไม่ใช่เรา (เนโสหมสฺมิ), นั่นไม่ใช่ตัวตนของเรา (น เมโส อตฺตา)”
 

ในสภาวะปัจจุบันเราสามารถสร้างเหตุปัจจัยขึ้นได้ เป็นการสร้างภาพลวงตาเพราะความเห็นหรือความรู้สึกที่เราควบคุมได้ ทำให้เกิดอัตตาขึ้น ยึดมั่นถือมั่นว่าเป็นตัวเราของเราทันที และทำให้เกิดทุกข์ขึ้นเช่นกัน หากทำความเข้าใจให้ถูกต้องว่าทั้งร่างกายของเราและสิ่งต่างๆก็เป็นอนัตตา สิ่งของทั้งหลายมีคุณสมบัติเป็นอนัตตา เมื่อนำมาประกอบรวมกันก็ไม่สามารถทำให้กลายเป็นอัตตาได้ ของที่เป็นทุกข์รวมกันจะเป็นสุขได้อย่างไร ของที่ไม่เที่ยงรวมกันมันจะเที่ยงได้อย่างไร จึงไม่ควรไปหาสาระจากมัน ไม่ยึดถือจะได้ไม่ทุกข์ ให้วางจิตเป็นธรรมดา ทำแต่ความดีและสิ่งที่เป็นกุศลโดยปฏิบัติตามหลักอริยมรรคมีองค์แปด

 

ตอบคำถาม : คุณสิ่งทั้งปวง ไม่ควรไปยึดมั่นถือมั่น

พระสูตร / เรื่องที่เกี่ยวข้อง

อนัตตา ต่างจาก น อัตตา
Tagged on: