download9
ออกอากาศทาง FM92.5 วันที่ 21/05/2560


HIGHLIGHTS:

  • ความหมายของคำว่า “ยมบาล”
  • การอธิษฐานถือว่ายังเป็นอัตตาหรือไม่
  • ความหมายของคำว่า “ปฏิทินในการดำเนินชีวิต”

บทคัดย่อ

คำถาม-๑: ตามคำสอนของพระพุทธเจ้า ขอถามเกี่ยวกับ “ยมบาล” ว่าคือใคร / ทำหน้าที่อะไร / เกี่ยวข้องกับสังสารวัฏหรือไม่ / มีภพภูมิและเป็นสัตว์ในสังสารวัฏหรือไม่ / มีความเกี่ยวข้องกับพระพุทธเจ้าอย่างไร

คำตอบ-๑: ยมบาล มาจากคำว่า “ยมะ” (แปลว่า ที่เกี่ยวข้องกับนรก) และ “บาล” (แปลว่า ผู้เป็นใหญ่) หากอ้างอิงจาก พาลบัณฑิตสูตร มัชฌิมนิกาย และในอรรถกถา ยมบาลหมายถึงว่าผู้เป็นใหญ่และมีหน้าที่ดูแลรักษาความเป็นไปในนรก บางครั้งก็เรียกว่าพญายมได้ด้วย

หากผู้ที่ตายไปมีกรรมดีมากๆ ก็สามารถไปเกิดในภพภูมิที่ดีขึ้นได้เลย เช่น สวรรค์ พรหม หรือ มนุษย์ เป็นต้น แต่ถ้าผู้ตายได้ทำกรรมชั่วหรือบาปหนักก็จะต้องตกนรก หรือกำเนิดเดรัจฉานเปรตวิสัยเช่นกัน ซึ่งยมบาลจะคอยสอบถามสัตว์นรกว่าได้เคยทำความดีอะไรไว้บ้าง โดยจะไต่สวน ซักไซ้ ไล่เลียง ให้ระลึกถึงเทวทูตทั้งห้าคือ ความเกิด ความแก่ ความเจ็บ ความตาย และการลงโทษจากพระราชา หากระลึกได้ก็จะได้รับโทษหนักเบาขึ้นอยู่กับโทษานุโทษนั้นๆ

พระพุทธเจ้าได้ทรงกล่าวไว้ว่า นรกคือ สถานที่พบเจอผัสสะที่ไม่น่าพอใจ และได้ทรงเล็งเห็นว่าในโลกมนุษย์นั้นนรกก็คือ สภาวะของคนยากจนเข็ญใจ รูปร่างหน้าตาและผิวพรรณไม่งดงาม ได้รับความทุกข์ยากลำบาก เปรียบเหมือนกับการตกนรกทั้งเป็น ในทางตรงกันข้ามก็จะมีคนที่อยู่ในวรรณะทั้งสี่และมีลักษณะมหาศาล พบแต่ผัสสะที่น่าพอใจและมีความสุข ดังนั้นการดำเนินชีวิตตามหลักอริยมรรคมีองค์แปด จะทำให้พ้นจากวัฏสงสารได้

 

คำถาม-๒: การอธิษฐานถือว่ายังเป็นอัตตาอยู่ใช่หรือไม่

คำตอบ-๒: ใช่ การอธิษฐานยังมีความเป็นอัตตาหรือความเป็นตัวเราของเราอยู่ ซึ่งต่างจากการอ้อนวอนขอร้อง เพราะการอธิษฐานคือ การตั้งใจมั่นอย่างแรงกล้าในสิ่งใดสิ่งหนึ่ง ซึ่งต้องมีการทำความเพียรเพื่อบรรลุมรรคผลอันไม่มีอะไรอื่นยิ่งเป็นกว่า ให้รู้ถึงความเป็นอนัตตา ซึ่งมีความเข้าใจที่ถูกต้องว่าทุกสิ่งทุกอย่างมีความไม่เที่ยงเป็นธรรมดา แต่ยังละอัตตาตัวตนไม่ได้

 

คำถาม-๓: พระพุทธเจ้าได้บอกสอนเกี่ยวกับ “ปฏิทินในการดำเนินชีวิต” ไว้อย่างไรบ้าง หรือว่าการทำปัจจุบันให้ดีที่สุดโดยไม่ง่อนแง่นนี้เป็นการวางปฏิทินชีวิตอยู่ในตัวแล้ว

คำตอบ-๓: ให้เข้าใจเรื่องของเวลาได้อย่างถูกต้อง อดีตเป็นสิ่งที่ล่วงไปแล้ว อนาคตเป็นสิ่งยังมาไม่ถึง แต่เราต้องเป็นผู้ที่ไม่ง่อนแง่นในธรรมปัจจุบัน กล่าวคือ พยายามตั้งสติเอาไว้ ไม่ลืมหลง ให้เห็นปัจจุบันเป็นของไม่เที่ยงหรืออนัตตา และดำเนินชีวิตตามอริยมรรคมีองค์แปด

 

ตอบคำถาม: คุณสมจริง ขวัญทอง

พระสูตร / เรื่องที่เกี่ยวข้อง

สากัจฉาธรรม – ยมบาล / อธิษฐาน / ไม่ง่อนแง่นในปัจจุบัน
Tagged on: