download9

ออกอากาศทาง FM92.5 ในวันที่ 13/07/2559

“คือภิกษุในกรณีนี้ เมื่อเห็นรูปด้วยตา ฟังเสียงด้วยหู ดมกลิ่นด้วยจมูก ลิ้มรสด้วยลิ้น ถูกต้องโผฏฐัพพะด้วยกาย หรือรู้ธรรมะด้วยใจแล้ว ก็รู้ชัดราคะ โทสะ โมหะ ซึ่งเกิดมีอยู่ในภายในว่าเกิดมีอยู่ในภายใน ก็รู้ชัดราคะ โทสะ โมหะ อันไม่เกิดมีอยู่ในภายใน ว่าไม่เกิดมีอยู่ในภายใน ภิกษุทั้งหลายเมื่อรู้ชัดอย่างนี้แล้ว ยังจำเป็นอยู่อีกหรือ ที่จะต้องรู้ธรรมทั้งหลายด้วยอาศัยความเชื่อ ความชอบใจ การฟังตาม ๆกันมา การตริตรึกไปตามอาการ หรือการเห็นว่ามันเข้ากันได้กับทิฏฐิของตน”

Q: ราคะ โทสะ โมหะยังปรากฎในจิตพระอรหันต์คืออะไร ในเมื่อเป็นผู้ไกลจากกิเลส

A: พระพุทธเจ้าใช้คำว่า “อัชฌัตตัง ราคะ โทสะ โมหัง” อชฺฌตฺตํ (อัช-ฌัต-ตัง) แปลว่า ในภายใน กิเลสที่มีอยู่ในภายใน ยกตัวอย่างท่อน้ำที่ถูกฝังเมื่อ 20 ปีก่อน เห็นเมื่อฝนชะหน้าดินออก หรือการถูกธรณีสูบลงไปก็ใช้คำนี้

อัชฌัตตัง เป็นคำที่ขยายราคะ โทสะ โมหะ เพราะฉะนั้นราคะ โทสะ โมหะที่อยู่ในภายในมันไม่เหมือนกับที่อยู่ในภายนอกแน่นอน…เป็นอีกแง่มุมนึงในคำว่า อรหันต์ ผู้ไกลจากกิเลส กิเลสเกิดอยู่แต่ไม่โดนกัน เหมือนน้ำหยดบนใบบัว

คำว่าราคะ โทสะ โมหะที่อยู่ในภายใน คือ ไม่เห็นที่มันจะออกมาเป็นความคิดด้วยซ้ำ (จิตไม่ปรุงออกมาในทางความคิดคำพูดการกระทำ) เป็นผู้ชนะ  ราคะโทสะโมหะทำอะไรท่านไม่ได้

อีกความหมายหนึ่งของ อรหันต์ อระคือข้าศึก หันตคือประหาร แสดงว่าจิตสามารถชนะราคะ โทสะ โมหะได้แล้วในภายใน ชนะกันด้วย”สติ”

อัชฌัตตังคือมันซ่อนอยู่ระหว่าง แต่ถ้า “อัชฌัตตัง ราคะ โทสะ โมหัง” มันไม่ออกมาเป็นความคิดด้วยซ้ำ เพราะว่าจิตนี้ประหารกิเลสไม่ให้ออกมาเลย>>อรหันต์>> รู้ชัดคือรู้แล้ว เป็นพุทโธ รู้ยิ่ง มันไม่โผล่ออกมาเลย เพราะว่ามีสติมีปัญญา มันทันกันหมด…ยกตัวอย่าง Fear & Greed เรื่องสัมมาสมาธิ>>นิวรณ์>>อวิชชา…ปฏิบัติไปเรื่อย ๆ จนไม่มีอาสวะออกมาแม้ในภายใน…

1601a1307

ตอบคำถาม-ทำไมอรหันต์ยังมีราคะ โทสะ โมหะ ในภายในอยู่
Tagged on: